YÜKLENİYOR

Aradığınız kelimeyi yazın

Sindirim Hastalıkları U-Ü Ülseratif Kolit

Ülseratif Kolit Nedir? Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir? 5/5 (2)

Ülseratif kolit veya halk arasında bilinen adıyla kolit, enflamasyona ve kalın bağırsakta ülser adı verilen yaralara yol açan kronik ve uzun süreli bir hastalıktır. Kolit, genellikle yavaş yavaş ilerler ve semptomları orta düzeyde veya ağır olabilir. Bir çok insanın semptomların yok olduğu veya azaldığı ve haftalarca veya yıllarca devam edebilen remisyon (sönme) periyodları yaşar. Kolit tedavisinin temel amacı bu remisyon dönemlerini uzun vadeye yaymaktır.

Ülseratif Kolit Neden Olur?

Ülseratif kolitin neden ortaya çıktığı tam olarak bilinmemektedir. Ancak uzmanlar bir takım faktörlerin hastalığın oluşumunda rolü olduğunu düşünüyor.

Fazla Çalışan Bağırsak Bağışıklık Sistemi

Araştırmacılar, bağırsaklarda oluşan anormal bağışıklık sistemi reaksiyonun kolite neden olabileceğini düşünüyor. Normalde bağışıklık sistemi mikrop, bakteri ve diğer zararlı maddeleri tespit ederek onlarla savaşır. Ancak kolit durumlarında bir takım bakteri veya virüslerin bağışıklık sistemini tetikleyerek kalın bağırsağa saldırmasına sebep olduğu sanılıyor. Bağışıklık sisteminin bu tepkisinin ise kolitte oluşan enflamasyon ve diğer belirtilerin ortaya çıkmasına sebep olduğu düşünülüyor.

Genetik Faktörler

Ülseratif kolit zaman zaman birden fazla aynı aileye mensup kişilerde görülebilir. Araştırmalar, bir takım anormal genlerin ulseratif kolit hastalarında görüldüğünü ortaya çıkardı. Ancak, bu genler ile kolitin bağlantısı kesin olarak tespit edilebilmiş değil.

Dış Faktörler

Bazı araştırmalar, bir takım dış faktörlerin de kolit oluşumunda az da olsa rol oynayabileceğini gösterdi.

Nonsteroid antienflamatuar ilaçlar (aspirin, ibuprofen vb.), antibiyotikler ve doğum kontrol haplarının kullanımının kolit oluşturma riskini arttırdığı yapılan çalışmalar ile bulundu. Aynı zamanda, yağ oranı yüksek bir beslenme düzeninin de kolit oluşumunda rol oynadığı düşünülüyor.

Stres ve duygusal sorunların kolite yol açtığına dair bilimsel bir çalışma olmasa da, bu tür streslerin koliti olan kişilerde alevlenme (semptomların orta veya şiddetli düzeyde ortaya çıkması) riskini arttırdığına dair bir takım çalışmalar mevcut.

Ülseratif Kolitin Belirtileri

  • Kanlı ishal
  • Ani gelen bağırsak hareketleri
  • Yorgunluk
  • Mide bulantısı ve iştah kaybı
  • Kilo kaybı
  • Ateş
  • Anemi (kansızlık)
  • Eklem ağrısı
  • Göz sorunları
  • Ciltte kızarıklık ve anemi

Ülseratif Kolit Teşhisi

Ülseratif kolit, hastanın öyküsü ve semptomları dinlenerek, fiziksel muayene, laboratuar testleri ve kolonoskopi ile konulur. Ayrıca doktorunuz irritabl bağırsak sendromu, crohn hastalığı veya çölyak hastalığı gibi diğer olası durumları elemek için de bir takım testler yapabilir.

Fiziksel Muayene

Fiziksel muayene sırasında doktorunuz karnınızda şişlik ve gerginlik olup olmadığına bakacak, steteskop ile karnınızı dinleyecek ve karın bölgesine hafifçe vurarak hassasiyet ve ağrı olup olmadığına bakacaktır.

Testler

Kan Testleri: Kan testleri vücutta anemi ve enflamasyon olup olmadığını anlamak ve kandaki albümin veya protein seviyelerini ölçmek için kullanılır. Ağır ülseratiif kolit vakalarında albümin miktarları düşer.

Dışkı Testleri: Dışkı testleri daha çok enfeksiyon gibi diğer olasılıkları elemek için kullanılır.

Kolonoskopi

Kolonoskopi, ucunda küçük bir kamera olan dar ve uzun bir tüp ile hastanın anüsünden girilerek rektum ve kolona bakılmasıdır. Tüpün ucundaki kamera doktorun ekranına görüntüler gönderir ve böylece organlara yakından bakılmış olur. Kolonoskopi ile bağırsak duvarlarında şişlik, polip, ülser olup olmadığına bakılır. Ülseratif kolitten şüpheleniliyorsa kolon ve rektumtan ufak bir parça alınarak biyopsi yapılır.

Ülseratif Kolit Tedavisi

Ülseratif kolit hastanın semptomlarının ciddiyetine göre ilaç veya ameliyat ile tedavi edilir.

İlaç Tedavisi

Ülserratif kolitte ilaç tedavisi hastalığı tamamen tedavi etmez ancak uygun tedavi ile semptomların ortadan kalktığı remisyon dönemleri uzatılabilir ve kişinin hayat kalitesi arttırılabilir.

Aminosalisilik asitler, enflamasyonu kontrol etmeye yardımcı olur ve daha çok hafif-orta şiddette seyreden durumlar için kullanılır. Ancak bu ilaçların karın ağrısı, ishal, baş ağrısı ve mide bulantısı gibi yan etkileri bulunur. Ayrıca, ender olmakla birlikte bu ilaçlar böbreklerde alerjik bir reaksiyona sebep olabilir.

Steroidler, bağışıklık sistemini baskılamak ve enflamasyonu azaltmak için kullanılır. Aminosalisilik asitlere cevap vermeyen orta veya şiddetli seyreden durumlar için reçete edilir. Ancak yan etkilerinden dolayı doktorlar steroidleri uzun süre reçete etmezler. Stereoidlerin yan etkileri arasında, akne, enfeksiyon geliştirmeye yatkınlık, kemik erimesi, yüksek tansiyon, kilo alımı sayılabilir.

İmmünomodülatörler, bağışıklık sisteminin aktivitelerini düşürerek, sindirim sitemindeki enflamasyonu azaltır. Bu ilaçlar, genelde diğer opsiyonlar işe yaramadığı zamanlarda kullanılır. İmmünomodülatörlerin işe yaraması br kaç haftadan üç aya kadar bir süre alabilir. Yan etkiler arasında karaciğer değerlerinde anormallik, yorgunluk, enfeksiyon, akyuvar sayısında azalma, mide bulantısı ve kusma, lenfoma ve  melanom dışı cilt  kanserine yakalanma riskinin az da olsa artması sayılabilir.

Biyolojik terapiler, bağışıklık sistemi tarafından üretilen ve TNF adı verilen proteinleri hedef alarak, bu proteinleri nötrleştirerek etksiz hale getirir. Anti-TNF olarak da bilinen bu ilaçlar damar yoluyla verilirler çok hızlı etki ederler. Ancak anti-TNF tedavisi gören kişilerin tüberküloz ve hepatit-b için yakın kontrolde tutulması gerekir.  Bununla beraber, bu ilaçların enfeksiyon riskini arttırma, cilt kanseri ve sedef hastalığı gibi yan etkileri olabilir.

Diğer ilaçlar, ağrı kesiciler, antibiyotikler ve ishali kesen ilaçlardır.


 

Yazının içeriğini faydalı buldunuz mu?

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll Up
Menü başlıklarının alt başlıklarını görmek için yanlarındaki oklara basabilirsiniz.