YÜKLENİYOR

Aradığınız kelimeyi yazın

Kadın Doğum Kadın Sağlığı

Tüp Bebek Tedavisi Nedir? Nasıl Yapılır? Başarı Şansı Nedir? 5/5 (1)

Tüp bebek veya tıptaki adıyla In vitro fertilizasyon (İVF), doğurganlık sorunları olanların bebek sahibi olabilmeleri için uygulanan tekniklerden biridir. İVF işleminde, kadının yumurtalıklarından bir yumurta çıkarılır ve bu yumurta laboratuvar ortamında sperm ile döllenir. Bu döllenmiş yumurtaya embriyo adı verilir ve embriyo büyümesi ve gelişmesi için kadının rahmine geri konur.

Kimler Tüp Bebek Tedavisi İçin Uygundur?

Türkiye’deki mevzuat gereği, tüp bebek yöntemi sadece evli çiftler için uygulanmaktadır. Bununla beraber, tedavide SGK desteği alabilmek için kadının 40 yaşından gün almamış olması, kadının veya eşinin en az 5 yıldır sigortalı olması ve son 3 yıldır diğer tedavi yöntemleri ile çocuk sahibi olunamadığına dair sağlık raporu alınmış olması gerekmektedir.

Yukarıdaki hukuki zorunlulukların dışında, doğurganlık sorunları olan evli çiftler tıbben uygun görülmesi halinde tüp bebek yöntemini deneyebilirler.

Tüp Bebek Tedavisi Adımları

Tüp bebek tedavisi, işleme hazırlık aşamaları ve işlemin kendisi olmak üzere 2 adımdan oluşur.

1. Doğal Adet Döngüsünün Baskılanması

Tüp bebek tedavisine kadına doğal adet döngüsünün baskılanması amacıyla bir takım hormon ilaçları verilebilir. Bu ilaçlar genellikle evde sizin de kendinize uygulayabileceğiniz enjeksiyonlar şeklinde olur. Bu işlem yaklaşık 2 hafta sürer.

2. Yumurta Rezervlerinin Arttırılması

Doğal döngü bastırıldıktan sonra, 10-12 gün sürecek olan folikül uyarıcı hormon (FSH) adı verilen hormon tedavisi başlar.  Foliküller, yumurtalıklarda gelişen ve her birinin bir yumurta içermesi umulan küçük sıvı dolu yapılardır. FSH tedavisi yumurtalıkların ürettiği yumurta sayısını arttırır. Bu sayede tedavide kullanmak, döllemek ve içlerinden iyi olanları seçmek için daha fazla yumurta elde edilmiş olur. Bu tedavi evde sizin kendi kendinize de uygulayabileceğiniz bir enjeksiyon şeklinde verilir.

3. Yumurta Olgunlaştırma (Çatlatma)

Yumurta toplama işlemine geçilmeden önce son hazırlık yumurtlamayı simüle eden bir hormon enjeksiyonu verilmesidir. Bu işleme yumurta çatlatma adı verilir. Bu enjeksiyondan 36-38 saat sonra rahimden yumurta toplama işlemi yapılır.

4. Yumurtaların Toplanması

Yumurta toplanması, lokal anestezi veya çok hafif bir genel anestezi altında yapılan ve işlemin tamamlanmasından sonra kişinin günlük hayatına devam edebileceği basit bir prosedürdür. İşlemde yumurtalıkların görselleştirilmesi için Trans-vajinal ultrason probu kullanılır ve probun ucuna bağlanılan bir iğne vajinal duvardan foliküllere geçirilir. Bu şekilde her folikül içindeki sıvı çekilir ve yumurta gelişip gelişmediğini anlamak için laboratuvarda incelenir. Tespit edilen yumurtalar yıkanır ve kuluçka makinasında petri kablarının içindeki özel bir kültür ortamına aktarılır.

Yumurta toplanması işleminden sonra hafif kramplar veya doluluk hissi yaşayabilirsiniz. Bu ciddi bir soruna işaret etmez, bir süre sonra kendiliğinden geçecektir.

5. Yumurtaların Döllenmesi ve Embriyo Oluşumu

Yumurta toplanması sırasında veya daha önce döllenme işlemi için spermler de hazırlanır. Erkek tarafından sağlanan meni numunesinden laboratuvar ortamında en kaliteli ve hareketli spermler seçilir ve bu spermler (yaklaşık 150.000 sperm içerir) yumurtaları içeren petri kaplarına aktarılır. Bu karışım bir gece boyunca inkübe edilir.  Bu işlemin ertesi günü yumurtaların döllenip döllenmediğine bakılır. Döllenmiş yumurtalara (zigotlar) daha sonra 3. güne kadar IVF laboratuarında rutin olarak kültür işlemi yapılır, bu sırada en iyi 1-2 embriyo seçilir ve 3. gün kadının rahmine geri aktarılır. (Türkiye’de mevzuat gereği 35 yaşa kadar birinci ve ikinci uygulamada tek embriyo, üçüncü ve sonraki uygulamalarda iki embriyo; 35 yaş ve üzerinde tüm uygulamalarda en fazla iki embriyo transfer edilebilir.) Embriyoların dondurulup daha sonra kullanılması da mümkündür.

6. Embriyoların Rahme Aktarımı

Embriyoların rahme aktarımı da, yumurta toplanması gibi basit ve çoğu zaman anestezi gerektirmeyen bir işlemdir. Hafif bir ağrı kesici verilebilir. Aktarımdan sonra kişi normal hayatına dönebilir. Embriyolar rahim ağzına yerleştirilen ince bir kateter vasıtasıyla doktor tarafından rahim boşluğuna yerleştirilir. Embriyoların doğru pozisyonu abdominal ultrason ile tespit edilir, bu yüzden prosedür sırasında mesanenin dolu olması istenir.

Aktarım işleminden sonra normal hayatınıza dönebilirsiniz ancak çok yorucu aktivitelere girmemeniz tavsiye edilir. Bununla beraber aktarımdan sonra aşağıdaki yan etkileri yaşayabilirsiniz:

• Prosedürden kısa süre sonra az miktarda berrak veya kanlı sıvı gelmesi
• Yüksek östrojen seviyelerine bağlı meme hassasiyeti
• Hafif şişkinlik
• Hafif kramp
• Kabızlık

Embriyo aktarımdan sonra orta düzeyde veya şiddetli ağrılarınız olursa doktorunuzla iletişime geçin.

7. Sonuçlar

Embriyoların rahme aktarımından yaklaşık 2 hafta sonra hamilelik oluşup oluşmadığını tespit etmek için kan testi yapılır. Bu iki haftalık bekleme süreci çoğu çift için tüm işlemin en zor kısmını oluşturur ancak bu zamanı mümkün olduğunca sakin ve stres yapmadan geçirmeniz yararınızadır.

Ovaryan Hiperstimülasyon Sendromu

Tüp bebek tedavisi için verilen hormon ilaçları, Ovaryan Hipersitümülasyon Sendromu (OHS) adı verilen ve yumurtalıkların şişmesi ve ağrımasına neden olan bir durum gelişmesine neden olabilir. Bu sendrom çoğu kadında hafif veya orta düzeyde seyreder, ciddi bir komplikasyon yaratma ihtimali oldukça düşüktür. Ancak yaşanan belirtiler rahatsızlık verici olabilir:

• Hafif ila orta şiddetli karın ağrısı
• Karında şişkinlik veya artan bel çevresi genişliği
• Mide bulantısı
• Kusma
• İshal
• Yumurtalıkların olduğu bölgede hassasiyet
• Kilo artışı

Tedavinin Başarı Şansı

Tüp bebek tedavisi ile çocuk sahibi olma ihtimali bir çok faktöre bağlıdır:

Kadının Yaşı: İster doğal yöntemlerle, ister tüp bebek yöntemiyle olsun, sağlıklı bir hamilelik geçirme ve çocuk sahibi olma şansı kadının yaşı ile doğrudan bağlantılıdır. Anne adayının yaşı ne kadar gençse, hamilelik ihtimali de o kadar artacaktır. 35 yaşının altındaki sağlıklı bir kadının tüp bebek yöntemi ile hamile kalma şansı neredeyse %40 iken, bu olasılık 40 yaşının üstünde bir kadın için %11.5’tir.

Embriyonun Durumu: Rahme aktarılan embriyoların gelişmiş olması, daha az gelişmiş embriyoların aktarılmasına oranla hamilelik ihtimalini arttırır.

Doğurganlık Öyküsü: Daha önce doğum yapmış olan kadınların tüp bebek yöntemiyle hamile kalma olasılıkları, doğum yapmayan kadınlara nazaran daha yüksektir. Daha önce tüp bebek yöntemini denemiş ancak hamile kalamamış kadınlar için başarı şansı biraz daha düşüktür.

Kısırlık nedeni:  Doğal yöntemlerle hamile kalamıyorsanız dahi, normal bir yumurta kaynağına sahip olmak, tüp bebek yöntemiyle hamile kalma şansınızı arttırır.

Hayat Tarzı Faktörleri: Sigara içen kadınların tüp bebek yöntemiyle hamile kalma şansları, içmeyenlere göre daha azdır. Obezite de hamile kalma ve bebek sahibi olma şansınızı azaltabilir. Alkol, uyuşturucu, aşırı kafein ve bazı ilaçların kullanılması da zararlı olabilir.


 

Yazının içeriğini faydalı buldunuz mu?

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll Up
Menü başlıklarının alt başlıklarını görmek için yanlarındaki oklara basabilirsiniz.