YÜKLENİYOR

Aradığınız kelimeyi yazın

Beslenme Bilimsel Araştırmalar Faydaları L

Mucizevi Antioksidan: Likopen 5/5 (1)

Likopen kanser önleyici fito-besindir ve vücuda inanılmaz yararları olan bir antioksidandır. Domateste en yoğun şekilde bulunur, ancak başka meyve ve sebzelerde de bulunur. Gıdadaki bir pigment olarak likopen, domateslerin kırmızı renginden sorumludur, ancak tüm kırmızı meyveler ve sebzeler bu antioksidanı içermez. Likopen, birebir aynı olmasa da beta-karoten ile ortak bazı özelliklere sahiptir.

Likopen Nedir?

Likopen bir bitki besindir. Basitçe söylemek gerekirse, bitki besinleri bitkilerde bulunan antioksidanlardır. Bu besinler aslen insan vücudu tarafından üretilemez. Bitkiler tarafından zararlılar, toksinler ve UV hasarı gibi çevresel zararlara karşı savunma olarak üretilmektedir. Serbest radikallerin bitki içinde serbestçe dolaşmasına izin vermek yerine, bitkiler kendilerini korumak için çeşitli fito-besin türleri yaratır.

Likopen yağda çözünen bir besindir, yani zeytinyağı veya tohumlar gibi yağların yanında tüketildiğinde daha iyi emilir. En yüksek likopen konsantrasyonuna sahip yiyecek domatestir, ancak diğer birçok bitkisel gıdada da bulunabilir.

Likopenin Faydaları

1. Dünyadaki En Güçlü Antioksidanlardan Biridir

Antioksidanlar, özellikle işlenmiş gıdanın vücudunuza hastalığı önleme ve savaşma kabiliyeti veren şeylerin çoğunu ortadan kaldırdığı bir dünyada, pek çok nedenden ötürü çok önemlidir. Likopen, vücutta koruduğu şeyler düşünüldüğünde, altın değerinde bir antioksindandır.

Günümüzde yediğimiz bir çok besin böcek ilaçlarına maruz kalıyor. Bu ilaç kalıntıları da vücudumuza zaman zaman giriyor. Likopenin antioksidan özellikleri vücudunuzu böcek ilaçlarının yol açtığı zararlardan koruyabilir. Araştırmalar, bir çeşit böcek ilacı olan diklorvusun maddesinin karaciğere verdiği hasarın likopen tarafından önlenebileceğini ve bir diğer zararlı madde olan atrazinin vücutta adrenal kortekste oluşturduğu yıkımı, likopenin tersine çevirebileceğini gösteriyor.(12)

Bu fito-besleyicinin diğer önemli işlevi, candida mantarı ile mücadeledir. Likopen hem ağızda, hem de vajinal bölgelerde görülen candida mantarının sebep olduğu enfeksiyonları önlemede oldukça etkili bulunmuştur. (3)

Likopen sadece enfeksiyonlara yardım etmekle kalmaz, aynı zamanda omurilik yaralanmaları durumunda, antioksidan özelliklerinin kan omurilik bariyerindeki hasarı onarabileceği de yapılan son araştırmalar ile ortaya çıkmıştır. O bariyerin tahrip olması felç nedenlerinden biri olduğundan, likopenin bu özelliği tıp dünyası tarafından “çığır açıcı” olarak kabul ediliyor.


» Okuma Önerisi: Antioksidan Nedir? Faydaları Nedir? Nelerde Bulunur?


2. Kanserin Önlenmesine Yardım Eder

Portsmouth Üniversitesi’ndeki bilim insanları, normalde tümörlerin daha fazla büyümesine neden olacak sinyal yollarını keserek, likopenin meme ve prostat kanserini yavaşlatma yeteneğini incelediler. (4) 46.000’den fazla erkeği içeren başka bir çalışmada ise, yüksek likopen alımı ile prostat kanseri riskinde azalma arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Amerikan Klinik Beslenme Dergisi’nde yayınlanan bu araştırma, domates sosu tüketiminin süreçte kritik bir rol oynadığını özellikle belirtiyor.

Meme ve prostat kanseri üzerindeki etkisine benzer olarak, likopen ayrıca en yaygın habis böbrek tümörü tipi olan renal hücreli karsinomun büyümesini de engeller. Bu, aynı zamanda bu kanserin önlenmesinde çok önemli bir yere sahip olduğunu göstermesi açısından çok önemlidir. (5)

Likopenin kansere bağlı diğer bir kullanımı, uterus kanserinin ana nedenlerinden biri olan HPV enfeksiyonuna karşı etkisidir. Beslenme düzenlerine ilave likopen ekleyenler, kansere neden olan bu enfeksiyondan düşük likopen seviyesine sahip insanlara göre daha hızlı iyileşiyor. (6)

Burada dikkat edilmesi gereken  şey, bu çalışmaların neredeyse tamamımın likopenin dışarıdan takviye olarak değil, beslenme düzeni içinde gıdalardan alınmasına odaklandığıdır.

3. Göz Sağlığına İyi Gelir

Likopen, gözlerinizi sık görülen göz hastalıklarına neden olan oksidatif strese karşı koruyabilmesi açısından da tüketebileceğiniz en güçlü göz vitaminlerinden biridir. All India Tıp Bilimleri Enstitüsü’ndeki Farmakoloji Anabilim Dalı tarafından katarakt gelişimi ile ilgili yapılan araştırmada, likopenin çoğu durumda kataraktları önleme veya geciktirme yeteneğine sahip olduğu keşfedildi.

Likopen, yaşlılarda görme kaybının önde gelen nedenlerinden biri olan yaşa bağlı makuler dejenerasyona yol açan kimyasal süreçler üzerinde de büyük etkiye sahiptir. Hem antioksidan hem de anti-enflamatuar özellikler sergileyerek, likopen, Tayvan’da yapılan bir çalışmada, maküler dejenerasyona neden olan veya makuler dejenerasyona yol açan uzun bir reaksiyon listesini yavaşlattı ve / veya durdurdu.

4. Nöropatik Ağrıyı Azaltır

Nöropati veya nöropatik ağrı, genellikle yumuşak doku hasarının eşlik ettiği sinir hasarından kaynaklanan karmaşık bir ağrı durumudur. Alkolizmden, uzuv amputasyonuna ve diyabete kadar bir çok şey nöropatiye neden olabilir. Bazen idiyopatik olarak ortaya çıkar, yani belirli bir nedeni yoktur.

Özellikle diyabetik nöropatiye karşı test edilen likopen, antinosiseptif (ağrıyı önleme) kabiliyetlerini gösterdi ve Avrupa Ağrı Dergisi’nde yayınlanan çalışmada, deneklerin genel vücut kütlesini düşürdü. Bu araştırma,  likopen tüketiminin, nöropatinin neden olduğu kronik ağrıyı hafifletmek için güçlü bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir.

5. Beyne İyi Gelir

Likopen aynı zamanda etkileyici nörolojik faydalara sahiptir. Örneğin, likopen ile tedavi, hücre bozulmasını düzelterek ve sağlıklı hücreleri koruyarak Alzheimer hastalığının başlangıcını ve ilerlemesini geciktirmek için olası bir seçenek olarak araştırılmıştır. (7) Alzheimer hastalarında, likopen, beynin sürekli hücre bozulmasına maruz kalmasına neden olan belirli mitokondriyal etkileşimlerle etkileşime girerek, beyindeki gelecekte oluşabilecek hücre hasarını ve ölümünü önler. (8)

Likopen aynı zamanda epileptik nöbetlere karşı restoratif (onarıcı) özelliklere de sahiptir. Bu çok önemlidir, çünkü  epilepsi nöbetleri beyne giden oksijeni sınırlandırır ve çok uzun süre devam ederse kalıcı beyin hasarına neden olma potansiyeline sahiptir. 2016’daki bir araştırmada, bilim insanları likopenin nöbet önleyici özelliği olmadığını, ancak beyindeki geçmiş nöbetlerden kaynaklanan nöral yıkımı onardığını keşfettiler.

6. Kalbi Korur

Likopen aynı zamanda kalbi bir çok sık görülen sorundan korur. Yüksek tansiyon seviyesini düşürmek için önerilen besinlerden biridir. Aynı zamanda, koroner kalp hastalığı, miyokard iskemisi (arteriyel tıkanmaların neden olduğu kalbe kan akışının azalması) ve ateroskleroz gibi bir kaç kardiyovasküler hastalığı önler. (91011)

Genel olarak, kan dolaşımındaki yüksek likopen seviyeleri, kalp hastalığına yol açan bozuklukların bir kombinasyonu olan metabolik sendromlu kişilerde daha düşük ölüm oranı ile ilişkilidir.(12)


» Okuma Önerisi: Koroner Kalp Hastalığı Nedir? Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir?


7. Kemiklerinizi Güçlendirir

K vitamini ve kalsiyum kemiklerinizi kuvvetlendiren tek şey değildir. Likopen, kırılgan ve zayıf kemik yapısına neden olan kemiklerdeki oksidatif stresi azaltmaya yardımcı olur. Kemiklerin zayıflamasına neden olan apoptozu (hücre ölümü) yavaşlatır ve kemiklerin hücresel yapısını güçlendirerek daha sağlıklı ve güçlü tutar.


 

Yazının içeriğini faydalı buldunuz mu?

Previous Article

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll Up
Menü başlıklarının alt başlıklarını görmek için yanlarındaki oklara basabilirsiniz.