YÜKLENİYOR

Aradığınız kelimeyi yazın

Kadın Sağlığı M Sağlık

Miyom Nedir? Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir? 5/5 (1)

Miyomlar (fibroidler), rahim içinde veya çevresinde gelişen kanserli olmayan anormal büyümelerdir. Miyomlar kas ve lifli dokudan oluşur ve boyutları değişkenlik gösterir. Miyomlar her zaman belirti göstermezler, o yüzden bir çok kadın miyomları olduğundan haberdar olmayabilir.

Miyomlar Neden Oluşur?

Miyomların neden ortaya çıktığı tam olarak bilinmemekle beraber, östrojen hormonu ile  yakın bir bağlantısı olduğu düşünülmektedir. Östrojen, yumurtalıklar tarafından üretilen dişi üreme hormonudur ve miyomlar genel olarak östrojen hormonun tepe yaptığı kadının doğurganlık yaşlarında ortaya çıkar ve menopoz ile birlikte küçülür veya tamamen ortadan kaybolurlar.

Bununla beraber, miyomların oluşumunda genetik faktörler de rol oynar. Özellikle çoklu miyomların kalıtımsal olarak ortaya çıktıkları düşünülmektedir.

Obezite ve diyabet de miyomların gelişiminde önemli bir faktördür. Özellikle insülin direncinin miyom oluşumuna neden olduğu yapılan bir çok çalışma ile ortaya konulmuştur.

Yapılan araştırmalar kırmızı et yönünden zengin beslenmenin miyom oluşumuna katkı sağladığını ortaya çıkardı. Bununla beraber, sebze ve meyveden, özellikle de turunçgil yönünden zengin beslenmenin miyom riskini azalttığı da yine yapılan çalışmalar ile ortaya kondu.

D vitamini eksikliğinin de miyom oluşumuna katkı sağladığı ve miyom oluşturma riskini arttırdığı yapılan araştırmalar ile tespit edildi. Araştırmaya göre, vücudunda yeterli miktarda D vitamini olan kadınlarda, D vitamini eksikliği olan kadınlara kıyasla miyom görülme riskinin daha az olduğu bulundu.

Fazla miktarda kafein ve alkol tüketiminin de yine miyom oluşumuna etkisi olduğu yapılan araştırmalar ile saptandı. Japon kadınlar üzerinde yapılan bir çalışmada alkol tüketimi ile miyom geliştirme riski arasında birebir bağlantı bulundu. Bu bağlantının şarap tüketen kadınlara kıyasla bira tüketen kadınlarda daha fazla olduğu yine başka bir araştırma ile ortaya kondu.

Son olarak, stresin de miyom gelişiminde bir faktör olduğu düşünülüyor. Bu konuda henüz kesin bir bağlantı bulunamamış olsa da, vücüt tarafından stresli zamanlarda salgılanan kortisol hormonunun miyom oluşumunda en önemli faktör olan östrojen hormon seviyelerini arttırdığı ve bu şekilde dolaylı yoldan miyom ile bağlantısı olduğu ve potansiyel bir risk faktörü olduğu yapılan çalışmalar ile ortaya kondu.

Miyom Belirtileri Nedir?

Miyom her kadında belirti vermez ancak olası belirtileri şunlardır:

  • Regl dönemlerinde veya iki dönem arasında kan pıhtısı da içeren şiddetli kanamalar
  • Leğen kemiği ve bel bölgesinde ağrı
  • Normalden daha fazla regl ağrısı
  • Sık idrara çıkma
  • Cinsel birleşme sırasında acı
  • Normalden daha uzun süren regl dönemleri
  • Alt karın bölgesinde baskı veya doluluk hissi
  • Karnın şişmesi
  • İshal

Miyom Çeşitleri Nedir?

Miyomlar rahim içindeki herhangi bir yerde büyüyebilir ve büyüklükleri önemli ölçüde değişir. Bazıları bezelye büyüklüğünde olabilirken, diğerleri kavun kadar büyük olabilir. Miyomların temel çeşitleri şunlardır:

  • İntramural miyomlar – rahmin kas duvarında gelişen en yaygın miyom türüdür.
  • Subserozal miyomlar – rahim duvarı dışına çıkan ve pelviste gelişen miyomlardır, çok büyük olabilirler.
  • Submukozal miyomlar – rahim içi bölgesinin altındaki kas tabakasında gelişen ve rahmin boşluğuna kadar büyüyen miyomlardır.

Bazı durumlarda, subserozal veya submukozal miyomlar, dar bir doku sapıyla rahimle birleşir. Bunlar pedunküllü (saplı) miyom olarak bilinirler.

Miyomlar Nasıl Teşhis Edilir?

Miyomlar çoğunlukla bir belirti vermediklerinden, genelde rutin jinekolojik muayene sırasında teşhis edilirler. Teşhise yönelik aşağıdaki yöntemler kullanılır.

Ultrason

Ultrason yapıldığı bölgenin görüntülerini ekranda göstermek için yüksek frekanslı ses dalgalarını kullanır. Miyomları tespit etmek için yapılan transvajinal ultrasonda ince bir çubukla vajina içine girilir ve rahimde miyom olup olmadığı görülür. Bununla beraber abdominal (karın bölgesinin üstünden) yapılan ultrasonlar ile de miyomlar tespit edilebilir.

Pelvis MR’ı

MR ile miyomların çeşitleri ve büyüklükleri tespit edilir.

Histeroskopi

Histereskopide rahmin iç kısmını incelemek için ucuna kamera takılmış küçük bir cihaz kullanılır. Cihaz vajinadan girerek serviks üzerinden rahime ulaşır ve doktora rahmin görüntülerini verir. Bu sayede doktor miyomlar hakkında detaylı bir bilgi edinir. Eğer gerek duyulursa bu işlem sırasında biyopsi de yapılır. Genel veya lokal anestezi ile yapılabilir.

Laparoskopi

Laparoskopide doktor karın derisinde küçük bir delik açar ve ucunda ışıklı bir kamera olan bir tüp ile içeri girer. Kamera rahmin dışını ve çevresindeki yapıları incelemek için abdominopelvik boşluğa ulaşır ve gerekirse biyopsi yapılabilir. Bu işlem genel anestezi ile uygulanır.

Miyomlar Nasıl Tedavi Edilir?

Miyomlar eğer rahatsız edici belirti vermiyorsa tedavi edilmelerine gerek yoktur, çünkü zamanla, özellikle menopoz sonrası miyomlar küçülür veya tamamen ortadan kalkarlar. Eğer miyomlar nedeniyle bir takım rahatsız edici belirtiler yaşıyorsanız, bu belirtileri azaltmaya yönelik semptomatik ilaç tedavi görebilirsiniz. Bununla beraber, miyomları küçültmek için hormon düzeylerini düzenleyen ilaçlar reçete edilebilir.

İlaç Tedavisi

Antienflamatuar İlaçlar: İbuprofen, naproksen gibi nonsteroid antienflamatuar ilaçlar, özellikle miyom nedeniyle ağır geçen regl dönemlerinde kullanılabilir. Bu ilaçlar, ağır regl dönemlerine sebep olan prostaglandin enziminin seviyesini düşürerek bu dönemi daha hafif ve ağrısız geçirmenize yardımcı olabilir.

Doğum Kontrol Hapları: Doğum kontrol hapları (oral kontraseptif) yumurtlama döngüsünü düzenler ve regl dönemlerindeki ağrı veya kanamayı azaltmaya yardımcı olabilir.

Lavonorgstrel İntrauterin Sistem: Bu tedavi yönteminde rahmin içine hormonları düzenleyen bir plastik yerleştirilir. Bu plastik belirli zaman aralıklarında lavanorgestrel adı verilen bir hormon salgılar ve rahim duvarlarının çok hızlı büyümesini engeller ve regl kanamasını azaltır. Yan etkileri arasında, baş ağrısı, meme hassasiyeti, 6 ay veya daha fazla süren düzensiz kanama bulunur.

Gonadotropin Salgılatıcı Hormon Agonisti: Bu ilaç vücudun daha az östrojen ve progesteron salgılamasını sağlayarak miyomları küçültür. Ancak aynı zamanda da vücudu yapay bir menopoza sokar ve ilaç alımı sırasında regl periyodları olmaz. O yüzden bu ilaçlar kısa dönem için kullanılır ve daha çok cerrahi operasyon öncesi büyük miyomları küçültmek için verilir. Bu tedavi doğurganlığı etkilemez.

Cerrahi Operasyon

Miyomların cerrahi olarak alınması için birden fazla opsiyon bulunmaktadır. Bunlarla beraber son yıllarda daha kolay ve komplikasyon riski düşük ameliyatsız miyom operasyonları da yapılmaya başlanmıştır. Cerrahi operasyonlar miyomun sayısına, büyüklüklerine, çeşidine ve hastanın ileride çocuk sahibi olmak isteyip istememesine göre belirlenir.

Histerektomi: Bu operasyonda rahimin tamamı veya bir kısmı alınır. Bu opsiyon sadece aşırı büyük miyomlar veya aşırı kanama durumlarında düşünülür. Rahmin tamamının alınması miyomların bir daha oluşumu riskini büyük oranda engeller. Histerektomi, vajinadan veya karından girilerek yapılabilir ve buna bağlı olarak da epidural anestezi veya genel anestezi kullanılabilir. Bu operasyondan sonra bir kaç gün hastanede yatmanız gerekir.

Miyomektomi: Bu işlemde, rahim kas duvarlarındaki miyomlar alınır ve doğurganlık etkilenmez. Ancak bu operasyon her miyom türü için uygulanmaz. Miyomların büyüklüğüne ve konumuna bağlı olarak, miyomektomi, karnınızda bir kaç küçük kesi ile yapılabileceği gibi, açık ameliyat ile de yapılabilir. Bu operasyon genel anestezi ile uygulanır ve devamında bir kaç gün hastanede kalmanız gerekir.

Histeroskopik Fibroid Rezeksiyonu: Miyomların histeroskopik rezeksiyonu, ince bir teleskopun (histeroskop) ve küçük cerrahi aletlerin miyomları çıkarmak için kullanıldığı bir prosedürdür. Bu prosedür, rahim içindeki miyomları (submukozal miyomlar) ortadan kaldırmak için kullanılabilir ve gelecekte çocuğu olmak isteyen kadınlar için uygundur. İşlem sırasında vücudun herhangi bir yeri kesilmez zira miyomlara vajina içinden girilerek ulaşılır. Genel veya lokal anestezi ile uygulanabilir ve işlem sonrasında hastanede yatmanız gerekmez.

Ameliyatsız Miyom Alma Prosedürleri

Yukarıdaki geleneksel cerrahi operasyonların yanında, ameliyat gerektirmeyen ve dolayısıyla riski ve komplikasyon ihtimali daha az prosedürler de mevcuttur.

Endometrial Ablasyon: Bu işlem rahim içi zarının alınmasını içeren minör bir işlemdir. Daha çok regl dönemlerinde aşırı kanaması olan kadınlar için kullanılan bu yöntem, zarda bulunan ufak miyomların tedavisi için de kullanılabilir. Lokal veya genel anestezi altında yapılabilir. İşlemin kendisi kısa sürer ve aynı gün taburcu olursunuz. Bu prosedür doğurganlığı etkilemez.

Uterus Fibroidlerinin Embolizasyonu: Uterus fibroidlerinin embolizasyonu, miyomların tedavisinde histerektomi veya miyomektomiye  alternatif bir prosedürdür. Büyük fibroidli kadınlar için önerilebilir. Bu işlem bir radyolog tarafından gerçekleştirilir ve miyomları besleyen kan damarlarının tıkanmasını ve bunları küçültmeyi içerir. İşlem sırasında, özel bir çözelti, bacaktaki bir kan damarı boyunca X-ışını tarafından yönlendirilen küçük bir tüp (kateter) yoluyla enjekte edilir. İşlem sırasında lokal anestezi uygulanır devamında ve bir kaç gün hastanede kalmanız gerekir. Bu işlemden sonra hamile kalmak mümkündür ancak işlemin kendisinin doğurganlığa olan etkileri tam olarak bilinmemektedir.

MR Yardımı İle Yapılan Prosedürler: Bu teknikler, küçük iğneleri hedeflenen miyomun merkezine yönlendirmek için MR’ı kullanır. Miyomu yok etmek için lazer enerjisi veya ultrason enerjisi iğnelerden geçirilir. Bu tedavi yöntemleri, tüm miyom tiplerini tedavi etmek için kullanılamaz ve uzun vadeli yararları ve riskleri bilinmemektedir.

Doğal Tedavi Yöntemleri

Etkileri henüz bilimsel olarak ayrıntılı bir şekilde incelenmemiş olsa da, miyomları küçültmek veya miyom geliştirme riskinizi azaltmak için hiçbir zararı olmayan, aksine genel sağlığa faydalı aşağıdaki doğal tedavi yöntemlerini deneyebilirsiniz.

D vitamini depolarınızı doldurun: Yapılan araştırmalar, kadınlarda D vitamini eksikliğinin miyom oluşumu ile bağlantılı olduğunu gösteriyor. O yüzden öncelikle D vitamini seviyelerinizi ölçtürün ve vücut depoları boş ise D vitamini takviyesi alarak aynı zamanda miyomlarınızla da mücadele edebilirsiniz.

Sebze ve meyve tüketin, kırmızı eti azaltın: Kırmızı eti fazla tüketen kadınların miyom geliştirme risklerinin daha az tüketenlere göre daha yüksek olduğu kanıtlandı. Yapılan başka bir çalışmada ise, meyve sebze yönünden zengin bir beslenme düzeni olan kadınların miyom geliştirme risklerinin daha az olduğu ortaya çıkarıldı. Özellikle turunçgillerin miyom riskini azaltmada çok önemli bir rol oynadığı da başka bir çalışmada tespit edildi.

Domates tüketin: Domatesin içindeki likopen maddesinin miyomları küçülttüğü düşünülüyor. Hayvanlar üzerinde yapılan bir araştırmada, likopen takviyesi alımının miyomları küçülttüğü ortaya çıkarıldı. Likopen yönünden zengin diğer besinler arasında havuç, karpuz, kırmızı lahana ve greyfurt bulunuyor.

Yeşil çay için: Hayvanlar üzerinde yapılan bir çalışmada, yeşil çayın miyom hücrelerinin çoğalmasını engellediği bulundu. Başka bir çalışmada ise yeşil çayın içindeki gallactocatehin gallate maddesinin aynı şekilde miyom hücrelerinin çoğalmasını engellediği ortaya çıkarıldı.

Miyom Komplikasyonları

Miyomların sonraki zamanlarda bir komplikasyona yol açma riskleri çok azdır ancak ender de olsa bir takım komplikasyonlar görülebilir. Bu komplikasyonların oluşumu miyomların boyutuna, türüne ve bulunduğu yere göre değişir.

Hamilelik Sorunları

Eğer hamilelik sırasında miyom mevcutsa bu bebeğin gelişiminde veya doğum sırasında bir takım sorunlar yaratabilir. Aynı zamanda miyom hamile kadınlarda karın ağrısı yapabilir. Ender olmakla birlikte miyom erken doğum ve düşük yapma riskini de içerir.

Kısırlık

Büyük miyomlar bazen döllenmiş bir yumurtanın rahmin iç yüzeyine yapışmasını önleyebilir veya spermlerin yumurtaya ulaşmasını önleyebilir, ancak bu nadir görülür. Submukozal miyomunuz (rahimin kas duvarından boşluğuna kadar büyüyen bir miyomunuz) varsa, bu miyom yumurtalık tüpünü bloke edebilir ve hamile kalmanızı zorlaştırabilir.


 

Yazının içeriğini faydalı buldunuz mu?

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll Up
Menü başlıklarının alt başlıklarını görmek için yanlarındaki oklara basabilirsiniz.