YÜKLENİYOR

Aradığınız kelimeyi yazın

K Kalp ve Damar Sağlığı Kolesterol Vitrin

Kolesterol Nedir? Yüksek Kolesterol Neden Olur? Zararları Nedir? 5/5 (2)

Kolesterol, vücudun tüm hücrelerinde bulunan yağ benzeri bir maddedir ve genel sağlık için çok önemlidir. Vücudun hormonları, D vitaminini ve sindirime yardımcı olacak maddeleri üretebilmesi için kolesterole ihtiyacı bulunur. Ancak vücut bu ihtiyacı kendisi karşılar, yani ihtiyacı kadar kolesterolu kendisi karaciğerde üretir. Bununla birlikte, yediğiniz gıdaların bir kısmında ayrıca kolesterol bulunur.

Kolesterol kan dolaşımınızda lipoproteinler adı verilen küçük paketler halinde dolaşır. Bu paketlerin içerisi yağ (lipid) ve dış kısmı proteinlerden oluşur. Kolesterolü vücutta iki çeşit lipoprotein taşır: Düşük Yoğunluklu Lipoproteinler (LDL) ve Yüksek Yoğunluklu Lipoproteinler (HDL). Sağlık açısından her iki lipoproteinin normal seviyede olması gerekir.

Kötü Kolesterol – İyi Kolesterol

LDL kolesterol bazen “kötü” kolesterol olarak da adlandırılır. Bunun nedeni, yüksek LDL düzeyinin arter damarlarda (kalpten vücuda kan taşıyan damarlar) kolesterol birikimine sebep olmasıdır.  Öte yandan, HDL ise “iyi” kolesterol olarak da adlandırılır zira HDL vücudun diğer bölgelerindeki kolesterolü karaciğere taşır, karaciğer de bu kolesterolleri vücuttan atar.

Yüksek Kolesterol

Yüksek kolesterol (hiperkolesterolemi), kanda olması gerekenden fazla kolesterol olması anlamına gelir. Tek başına yüksek kolesterol herhangi bir belirti vermez, yani kolesterol seviyesi yüksek olan kişiler bunu bilmiyor olabilirler.

Yüksek kolesterol seviyesinin oluşturduğu en büyük risk, koroner kalp rahatsızlıklarının ortaya çıkmasıdır. Kandaki kolesterol ana arter damarlarda bir plaka gibi birikebilir (Aterosklerosis) ve bu durum bir süre sonra damarların daralmasına sebep olur. Bu daralma da zamanla kalp krizine neden olabilir.

Kandaki LDL seviyesi arttıkça koroner kalp hastalıkları, inme, karotis arter hastalığı, periferik arter hastalığı riskleri artarken; HDL seviyesi arttıkça da bu riskler azalır.

Yüksek Kolesterol Neden Olur?

Yüksek kolesterolün bir çok nedeni olabilir.

Yedikleriniz ve Fazla Kilolu Olmak

Kolesterolü yükselten besinleri sık tüketmeniz kanınızdaki kolesterol seviyesini arttırır. Fazla kilolu veya obez olmak tek başına önemli bir risk faktörü oluşturur. Kolesterolü arttran besinlerin başında şunlar gelir:

  • Hayvansal gıdalar ve peynir
  • Doymuş yağlar – bazı etlerde, süt ürünlerinde, çikolata, pişmiş ürünler, kızartılmış ve işlenmiş gıdalarda bulunur.
  • Trans yağlar – kızarmış ve işlenmiş gıdalarda bulunur.

Başka Hastalıklar ve Durumlar

  • Diyabet
  • Karaciğer veya böbrek rahatsızlıkları
  • Az çalışan tiroid bezi
  • Polikistik over sendromu
  • Hamilelik
  • LDL kolesterolünü arttıran ve HDL kolesterolünü düşüren ilaçlar – progestinler, anabolik steroidler ve kortikosteroidler
  • Genetik faktörler

Kolesterol Seviyeleri

Kolesterol, her desilitre (dL) kandaki miligram (mg) bazındaki kolesterol olarak ölçülür. Yetişkinlerde 200 mg/dL toplam kolesterol seviyesi normal ve sağlıklı kabul edilir.

  • 200 – 239 mg/dL sınırda olarak kabul edilir.
  • 240 mg/dL ve üstündeki değerler yüksek olarak kabul edilir.

LDL kolesterol seviyesi ise 100 mg/dL’nin altında olmalıdır.

  • 100 ile 129 mg/dL arasındaki değerler sağlık sorunu olmayanlar için normal kabul edilebilir ancak kalp hastalığı olanlar veya risk grupları içinde olanlar için ileri tetkik gerektirebilir.
  • 130 – 159 mg/dL sınırda ancak yüksek kabul edilir.
  • 160 – 189 mg/dL arasındaki değerler yüksektir.
  • 190 mg/dL ve üstündeki değerler çok yüksektir.

HDL kolesterol seviyesi ise yüksek tutulmalıdır. 60 mg/dL ve üstündeki değerler sağlıklı kabul edilir.

  • 59 – 41 mg/dL arasındaki değerler sınırların içinde ancak düşük kabul edilir.
  • 40 mg/dL ve altındaki değerler kalp hastalıkları için major bir risk oluşturur.

Yüksek Kolesterol Nasıl Tedavi Edilir?

Yüksek kolesterolün tedavisi kolesterol seviyesine ve diğer risk faktörlerine göre belirlenir. Eğer seviye ilaç tedavisini gerektirecek kadar yüksek değilse, diyet ve egzersiz ile durum kontrol altında tutulmaya çalışılır. Ancak, yüksek risk altındaki hastalara kolesterol düşürücü ilaçlar ile tedavi başlanır.

İlaç Tedavisi

Kolesterol düşürücü ilaçların başında statinler gelir. Bu ilaçlar LDL kolesterol (Kötü kolesterol) seviyelerini düşürmekte oldukça başarılıdırlar. Bunun dışında fibratlar (trigliseritlerin yüksek olduğu durumlarda kullanılır) ve niyasin (B3 vitaminidir ve yüksek dozda kullanılınca HDL seviyelerini yükseltir) ve fitosteroller (kolesterolün bağırsaktaki emilimini azaltırlar) de bu amaçla kullanılır. Hastanın kolesterol seviyelerine göre doktorlar bu ilaç türlerini belli dozlarda kombine ederek de verebilir. Özellikle statinler LDL seviyelerini düşürürken, HDL seviyesini yükseltmesi için doktorlar tarafından niyasin de reçete edilebilir.


Yazının içeriğini faydalı buldunuz mu?

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll Up
Menü başlıklarının alt başlıklarını görmek için yanlarındaki oklara basabilirsiniz.