YÜKLENİYOR

Aradığınız kelimeyi yazın

Diyabet I-İ Sağlık

İnsülin Direnci: Neden Olur? Önlemek Mümkün Mü? Riskleri Nedir? 5/5 (3)

Sarı Serum Dec 12

İnsülin, midenin arkasında yer alan pankreasta üretilen bir hormondur. Pankreas “adacık” adında hücre kümeleri içerir ve bu adacıklar içindeki beta hücreleri insülin üretir. Bu üretilen insülinler gerektikçe kana salınır.

İnsülin hormonu metabolizma üzerinde önemli bir rol oynamaktadır. Sindirim sistemi karbonhidratları (pek çok gıdada bulunan şekeri ve nişastaları) glikoza indirger ve glikoz kana karışır. İnsülin yardımı ile vücudun her yerindeki hücreler bu glikozu emer ve enerji için kullanır.

Kan Şekerinin Kontrolünde İnsülinin Yeri

Bir yemekten sonra kan şekeri seviyeleri yükseldiğinde, pankreas insülini kan içine salar. İnsülin ve glikoz daha sonra vücuttaki tüm hücrelere kan dolaşımıyla beraber ilerler.

  • İnsülin kas, yağ ve karaciğer hücrelerinin kan dolaşımındaki glikozu emmesine yardım ederek kan şekeri seviyelerini düşürür.
  • İnsülin fazla glikozu depolaması için karaciğer ve kas dokusunu uyarır. Glikozun depolanmış biçimi glikojen olarak adlandırılır.
  • İnsülin aynı zamanda karaciğerdeki glikoz üretimini azaltarak kan şekeri seviyelerini düşürür.

Sağlıklı bir insanda, bu işlevler kan şekeri ve insülin düzeylerinin normal aralıkta kalmasını sağlar.

İnsülin Direncinde Ne Oluyor?

İnsülin direncinde, kas, yağ ve karaciğer hücreleri insüline düzgün şekilde tepki vermez ve bu nedenle glikozu kan dolaşımından kolaylıkla ememezler. Sonuç olarak, glikozun hücrelere girmesini sağlamak için vücut daha yüksek seviyelerde insüline ihtiyaç duyar.

Pankreastaki beta hücreleri, artan insülin talebini takip etmeye çalışırlar. Beta hücreleri, insülin direncinin üstesinden gelmek için yeterli insülin üretebildikleri sürece kan şekeri seviyeleri sağlıklı kalır.

Zamanla, insülin direnci tip 2 diyabet ve prediyabete neden olabilir, çünkü beta hücreleri vücudun insüline olan artan ihtiyacını gideremez. Yeterli insülin olmadan, aşırı glikoz kan dolaşımında birikir ve diyabet, prediyabet ve diğer ciddi sağlık bozukluklarına yol açar.

İnsülin Direnci Neden Olur?

İnsülin direncinin kesin sebepleri tam olarak anlaşılmasa da, bilim insanları fazla kilo ve fiziksel hareketsizliğin insülin direncine katkısı olduğunu düşünüyorlar.

Fazla Kilolar

Bazı uzmanlar, obezitenin, özellikle bel çevresindeki aşırı yağın insülin direncinin birincil nedeni olduğuna inanıyor. Bilim insanları daha önceleri yağ dokusunun yalnızca enerji deposu olarak işlev gördüğünü düşünüyorlardı. Bununla birlikte, çalışmalar, bel çevresinde biriken yağın, insülin direnci, yüksek tansiyon, dengesiz kolesterol ve kardiyovasküler hastalıklar gibi ciddi sağlık problemlerine neden olabilecek hormonlar ve diğer maddeleri ürettiğini gösterdi.

Göbek yağları, vücutta kronik ya da uzun süreli enflamasyon geliştirmede rol oynuyor ve kronik enflamasyon ise herhangi bir belirti veya semptom olmaksızın vücuda  bir takım zararlar verebiliyor. Yapılan çalışmalar, yağ dokusundaki kompleks etkileşimlerin bölgeye bağışıklık sistemi hücrelerini çektiğini ve düşük seviyeli kronik enflamasyonu tetiklediğini ortaya koydu. Bu enflamasyonun, insülin direnci, tip 2 diyabet ve kardiyovasküler sorunların gelişimine katkıda bulunabileceği düşünülüyor. Çalışmalar, kilo kaybının insülin direncini azaltabileceğini ve tip 2 diyabetin önlenmesini veya geciktirilebileceğini gösteriyor.

Fiziksel Hareketsizlik

Birçok çalışma bize fiziksel hareketsizliğin insülin direnciyle ilişkili olduğunu ve çoğu durumda tip 2 diyabet oluşturduğunu gösteriyor. Bunun nedeni şudur, vücutta en çok glikozu kullanan dokular kas dokularıdır ve aktif kaslar depolanmış glikozu enerji için yakarlar ve rezervlerini kan dolaşımından alınan glikozla doldurarak kandaki glikoz seviyesini dengede tutarlar.

Çalışmalar, egzersiz sonrasında kasların insülin için daha duyarlı hale geldiğini, insülin direncinin tersine döndüğünü ve kan şekeri seviyelerini düşürdüğünü gösteriyor. Egzersiz aynı zamanda kasların insüline ihtiyaç duymadan daha fazla glikoz emmesine yardımcı oluyor. Dolayısıyla, bir vücut ne kadar çok aktif kas içeriyorsa, o kadar çok glikoz yakabilir ve o ölçüde de kandaki glikoz seviyesi dengede kalır.

Diğer Nedenler

İnsülin direncinin diğer nedenleri arasında etnik köken, bazı hastalıklar, hormonlar, steroid kullanımı, bazı ilaçlar, yaşlılık, uyku sorunları, özellikle de uyku apnesi ve sigara içmek sayılabilir.

Uykunun İnsülin Direncine Katkısı Var Mı?

Evet. Araştırmalar, tedavi edilmemiş uyku sorunlarının, özellikle de uyku apnesinin obezite, insülin direnci ve tip 2 diyabet riskini arttırdığını gösteriyor. Gece vardiyasında çalışanlar da bu sorunlar için bir risk altında olabilirler. Uyku apnesi, kişinin solunumunun uyku sırasında kesildiği yaygın bir hastalıktır. İnsanlar genellikle solunum durduğunda veya sığlaştığında derin uykudan hafif uykuya geçerler. Bu durum, gün boyunca uykusuzluğa veya aşırı yorgunluğa neden olur.


Yazının içeriğini faydalı buldunuz mu?

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll Up
Menü başlıklarının alt başlıklarını görmek için yanlarındaki oklara basabilirsiniz.