YÜKLENİYOR

Aradığınız kelimeyi yazın

H Otoimmün Hastalıklar Sağlık Tiroid Hastalıkları

Haşimoto Tiroiditi Nedir? Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir?

Haşimoto tiroidi vücudun kendi organlarına saldırdığı bir otoimmün hastalıktır. 1912 yılında Dr. Haşimoto tarafından teşhis edildiği için hastalık onun adıyla anılır. Haşimoto tiroidinde, vücudun bağışıklık sistemi tiroid bezine saldırır ve bezin yeterli düzeyde hormon üretmesini engeller. Bu hastalık lenfositik tiroidit, Haşimato hastalığı veya kronik tiroidit adlarıyla da anılır.

Tiroid Bezinin Vücuttaki İşlevi

Tiroid bezi, boynunuzun alt kısmında bulunan kelebek şeklinde bir organdır ve metabolizmayı kontrol eden hormonları salgılar. Tiroid hormonları, aşağıdakileri de içeren hayati vücut işlevlerini düzenler:

  • Nefes alma
  • Kalp hızı
  • Kilo
  • Kas kuvveti
  • Vücut ısısı
  • Kolesterol seviyeleri
  • Menstrüal döngüler
  • Merkezi ve periferik sinir sistemi

Tiroid bezi, hormonları üreten, depolayan ve hücrelere ulaşması için onları kana salan bezlerden oluşan endokrin sistemin bir parçasıdır.  Tiroid bezi, yediğiniz besinlerden gelen iyotu 2 temel hormonu üretmek için kullanır:

  • Trliyodotironin (T3)
  • Tiroksin (T4)

Bu iki hormonun da kanda çok yüksek veya çok düşük olmaması gerekir. Bu hormonların seviyesinde bir farklılaşma olduğunda beyindeki hipotalamus ve hipofiz bezi devreye girerek tiroid bezini daha az veya daha çok hormon üretmesi için uyarırlar. Bu uyarı TSH denilen başka bir hormon aracılığı ile yapılır. TSH’ın açılımı “Thyroid Stimulating Hormone” dur, yani Tiroid Stimüle Eden Hormon olarak çevrilir. Eğer T3 ve T4 değerleri düşükse hipofiz bezi daha çok TSH salgılayarak, tiroid bezine daha çok hormon salgılaması gerektiğini söyler. Tersi durumda ise, yani T3 ve T4 değerleri yüksek ise, bu sefer de hipofiz bezi TSH’ı düşürerek tiroid bezine hormon üretimini azaltmasını söyler.

Kanda T3 ve T4 hormonlarının çok yüksek olması hipertiroidizm; bu hormonların düşük olması ise hipotirodizm olarak adlandırılır. Haşimato tiroiditinde, tiroid bezlerinin düzgün bir şekilde çalışması engellendiği için yeterince T3 ve T4 üretilemez ve hipotiroidizm ortaya çıkar.

Haşimoto Tiroiditin Nedenleri

Haşimoto tiroiditi bir otoimmün hastalık olduğundan, yani bağışıklık sisteminin kendi organlarına saldırması sonucu oluştuğundan, diğer tüm otoimmün hastalıklarda olduğu gibi tam olarak neden ortaya çıktığı bilinmiyor. Ancak yapılan araştırmalar, hastalığın genetik ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonu sonucu ortaya çıktığını ortaya koyuyor. Bununla beraber, eğer ailenizde Haşimato tiroditi veya başka bir otoimmün rahatsızlık varsa, haşimato tiroiditi geliştirme riskiniz de artar.

Haşimoto Tiroiditinin Belirtileri

Haşimoto tiroiditi vücutta hipotirodizm yarattığı için ortaya çıkan belirtiler de bununla ilgilidir, bunların dışında ayrıca bir Haşimoto hastalığına özgü belirtiler yoktur. Bu belirtiler şunları kapsar:

  • Yorgunluk
  • Düşük kalp hızı
  • Kabızlık
  • Yüksek kolesterol
  • Soğuğa karşı duyarlılık
  • Solgun cilt rengi
  • Doğurganlık sorunları
  • Kaslarda güçsüzlük
  • Saç telinde incelme
  • Depresyon
  • Seste çatallaşma, kalınlaşma

Haşimoto hastalığı yıllar içinde yavaş ilerler, o yüzden semptomların ortaya çıkması ve tiroid bezinde bir zarardan söz edebilmek için yıllar geçmesi gerekebilir.

Haşimoto Tiroiditinin Teşhisi

Haşimoto tiroditinin teşhisi kan testleri yoluyla yapılır. Kan testlerinde öncelikle TSH, T3 ve T4 hormonlarının seviyesine bakılır. Eğer TSH yüksek ve T3 ve T4 hormonları düşük çıkarsa bu hipotirodizme işaret eder. Doktorunuz bunlarla beraber kandaki kolesterol ve antikor seviyelerini görmek isteyebilir.

Haşimoto Tiroiditinin Tedavisi

Tedavi hastalığın tiroid bezini ne kadar etkilediği ile bağlantılıdır. Eğer tiroid bezi yeterli düzeyde hormon üretebiliyorsa, herhangi bir tedavi verilmez ancak belli aralıklarla kontrole gitmeniz gerekir. Eğer tiroid bezi yeterli düzeyde hormon üretemiyor hale geldiyse, o zaman her gün aç karnına alınması gereken dışarıdan hormon takviyesi tedavisine başlanır. Bu hormon ilaçlarının bir yan etkisi yoktur. Ancak büyük olasılıkla hayatınız boyunca düzenli olarak almanız gerekecektir. İlaçların yanında doktorunuzun önereceği aralıklarda kan testi yaptırıp, aldığınız hormon takviyesinin yeterli olup olmadığını ölçtürmeniz gerekir.

Tiroid ilacı alırken:

Tiroid ilacını sabah aç karnına almanız ve aldıktan sonra en az yarım saat yemek yememeniz gerekir. Ayrıca tiroid ilacı ile beraber aşağıdakileri içeren ilaç ve takviyeler almayın zira bu maddeler tiroid ilacının vücuttaki emilimini azaltabilir:

  • Demir
  • Kalsiyum
  • Proton pompası inhibütörleri
  • Bazı kolesterol ilaçları
  • Östrojen takviyeleri

Bu ilaç veya takviyeleri de almanız gerekiyorsa doktorunuzla konuşun ancak her durumda tiroid ilaçları ile bu ilaçların arasına en az 1 saat koyun.

Haşimoto Tiroiditinin Komplikasyonları

Tedavi edilerek kontrol altında tutulduğu müddetçe Haşimoto tiroiditinin bir komplikasyon geliştirme riski azdır. Ancak tedavi edilmezse veya yeterli düzeyde hormon takviyesi alınmazsa ciddi bir takım sorunlara yol açabilir:

  • Kalp sorunları
  • Kansızlık (anemi)
  • Yüksek kolesterol
  • Düşük libido
  • Depresyon

Yazının içeriğini faydalı buldunuz mu?

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll Up
Menü başlıklarının alt başlıklarını görmek için yanlarındaki oklara basabilirsiniz.