YÜKLENİYOR

Aradığınız kelimeyi yazın

F Vitrin

Fibromiyalji Nedir? Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir? 5/5 (4)

Fibromiyalji, yorgunluk, uyku, hafıza ve ruh durumu sorunlarının eşlik ettiği, yaygın kas-iskelet sistemi ağrısı ile karakterize bir hastalıktır. Araştırmacılar, fibromyaljinin beynin ağrı sinyallerini işleyiş biçimini etkileyerek ağrı duyularını arttırdığına inanıyor. Fibromiyaljide semptomlar bazen fiziksel travma, ameliyat, enfeksiyon veya belirgin psikolojik stres sonrasında başlar. Diğer durumlarda, belirtiler zaman içinde tek bir tetikleyici olay olmaksızın aşamalı olarak gelişir. Kadınlarda fibromiyalji gelişimi erkeklerden daha fazladır. Fibromiyaljisi olan birçok insanda aynı zamanda gerilim tipi baş ağrısı, temporomandibular eklem rahatsızlıkları, irritabl bağırsak sendromu, kaygı sorunları ve depresyon gelişir. Fibromiyalji için herhangi bir tedavi mevcut olmasa da, çeşitli ilaçlar semptomların kontrolüne yardımcı olabilir. Egzersiz, gevşeme ve stres azaltma teknikleri de yardımcı olabilir.

Fibromiyalji Belirtileri

Fibromiyaljinin belirtileri kişiden kişiye değişiklik gösterir. Ancak en temel belirti yaygın kas-iskelet sistemi ağrısıdır. Bununla beraber, aşırı fiziksel duyarlılık, tutukluk, yorgunluk, uyku kalitesinde düşüş, zihinsel problemler, baş ağrısı ve irritabl bağırsak sendromu da diğer temel belirtiler arasındadır.

Yaygın Ağrı

Eğer fibromiyaljiniz varsa, ana belirtilerden biri yaygın ağrıdır. Bu vücudunuzun her yerinde hissedilebilir, ancak sırt veya boynunuz gibi belirli bölgelerde daha kötü olabilir. Ağrı muhtemelen sürekli olmakla birlikte, farklı zamanlarda daha iyi veya daha şiddetli olabilir. Yaygın olarak kabul edilmesi için, ağrı vücudunuzun her iki yanında ve belinizin üstünde ve altında oluşmalıdır. Bahsedilen ağrı yanma, batma veya daha keskin olabilir.

Fiziksel Duyarlılık

Fibromiyalji, vücudunuzun her yerindeki ağrılara son derece hassas olmanızı sağlayabilir ve en ufak bir dokunuş bile acı verici olabilir. Ayrıca, duman, belirli gıdalar ve parlak ışıklar gibi şeylere duyarlı olabilirsiniz. Duyarlı olduğunuz bir şeye maruz kalırsanız akabinde diğer fibromiyalji semptomları da ortaya çıkabilir.

Tutukluk 

Fibromiyalji kaslarda tutukluk yaratabilir. Özellikle de aynı pozisyonda uzun süre kaldıktan sonra – örneğin sabah yataktan kalkarken- tutukluk yaşanabilir. Bununla beraber, kaslarda spazm da oluşabilir.

Yorgunluk 

Fibromiyalji normalin çok üstünde, çok aşırı bir yorgunluk yaratabilir. Bu yorgunluk kimi zaman orta düzeyde olabilirken, zaman zaman da herhangi bir şey yapmanızı engelleyecek kadar üst seviyede olabilir.

Uyku Sorunları

Fibromiyalji kişinin uyku kalitesini etkiler ve fibromiyaljisi olan kişi çoğu zaman yorgun ve tam dinlenememiş şekilde uyanır. Bunun nedeni, fibromiyaljinin yeterince derin uykuya dalmayı engellemesidir.

Zihinsel Sorunlar (Fibro-fog)

Zihinsel sorunlar, düşünme ve öğrenme gibi zihinsel süreçlerle ilgili konulardır. Eğer fibromiyaljiniz varsa, yeni şeyleri hatırlamakta ve öğrenmekte zorlanma, dikkat ve yoğunlaşma ile ilgili sorunlar ve konuşma ile ilgili sorunlar yaşayabilirsiniz.

Baş Ağrısı

Fibromiyaljinin omuz ve boyunlarda yarattığı tutukluk baş ağrılarına da neden olabilir. Bu ağrı, orta düzeyde olabileceği gibi, migren gibi çok şiddetli de olabilir.

İrritabl Bağırsak Sendromu

Fibromiyaljisi olan insanlar aynı zamanda irritabl bağırsak sendromu da geliştirebilir. Bu sendromda midede ağrı ve şişkinlik ile beraber ishal veya kabızlık da görülebilir.

Fibromiyalji Nedenleri

Fibromiyaljinin neden ortaya çıktığı tam olarak bilinmiyor. Ancak bir takım faktörlerin bu durumu tetiklediğine veya ortaya çıkmasına katkıda bulunduğuna inanılıyor. Bir takım araştırmalar, fibromiyaljili kişilerde tiroid antikorlarının bulunduğunu ortaya koysa da, fibromiyaljinin bir otoimmün hastalık olabileceğine dair bağlantıların daha çok araştırılması gerekiyor.

Anormal Ağrı İletimleri

Fibromiyalji ile ilgili en yaygın kabul edilen teorilerden biri, vücutta gezen ağrı iletimlerinin merkezi sinir sistemi tarafından değerlendirilmesi sırasında bir takım değişiklikler olduğu yönünde. Merkezi sinir sistemi (beyin, omurilik ve sinirler), uzmanlaşmış hücreler ağı vasıtasıyla vücudunuzun her yerine bilgi aktarır. Bu sistemin çalışma biçimindeki değişiklikler, fibromiyaljinin neden olduğu ağrı ve hassasiyeti açıklayabilir.

Kimyasal Dengesizlikler

Yapılan araştırmalar, fibromiyaljili kişilerin beyinlerinde normalden daha az düzeyde serotonin, noradrenalin ve dopamin hormonlarının bulunduğunu ortaya çıkardı. Bu hormonların uyku, ruh hali, davranış, sinir hücrelerinin ilettikleri mesajları işleme ve stresli durumlara verilen tepkiyi düzenleme gibi işleri olduğu düşünüldüğünde, bu hormonların düşük olması fibromiyaljiye sebep olabilir.

Uyku Problemleri

Uyku sorunları fibromiyaljinin bir belirtisi olmakla beraber, aynı zamanda bozulmuş uyku paternleri de fibromiyaljiye sebep oluyor olabilir.

Olası Tetikleyiciler

Yukarıda açıklanan nedenlerin dışında, fibromiyaljinin oluşumuna aşağıdaki durumlar da katkıda bulunabilir.

  • Yaralanma
  • Viral enfeksiyon
  • Doğum yapmak
  • Yoğun duygusal travmalar
  • Ameliyat

Fibromiyalji Teşhisi

Fibromiyalji teşhis edilmesi zor bir hastalıktır zira tek başına bu hastalığı teşhis edebilen tıbbi bir test bulunmamaktadır. Teşhise genel olarak, bu belirtilere neden olabilecek diğer durumların elenmesi ile başlanır. Fibromiyalji ile benzer belirtiler veren romatoid artrit, ankilosan spondilit, kronik yorgunluk sendromu gibi hastalıklar elendikten sonra fibromiyalji kriterleri ile hastalık teşhis edilebilir.

Fibromiyalji kriterleri şunlardır:

  • Vücudun üç ila altı farklı bölgesinde şiddetli bir ağrı veya da yedi veya daha fazla farklı alanda hafif ağrı
  • Bu ağrıların aynı düzeyde en az 3 ay sürmesi
  • Bu ağrılara neden olabilecek başka bir sebebin bulunamaması

Fibromiyalji Tedavisi

Fibromiyaljiyi tedavi edecek bir ilaç yoktur. Ancak yaşadığınız belirtileri hafifletmeye veya ortadan kaldırmaya yönelik tedaviler uygulanır.

İlaç Tedavisi

Ağrı kesiciler: Fibromiyaljide ortaya çıkan ağrıları hafifletmek için ağrı kesicilerden yardım alabilirsiniz. Ancak ağrı kesicilerin bir takım yan etkileri olduğunu ve uzun süreli kullanım durumlarında başka sorunlara yol açabileceğini unutmadan, doktorunuzun belirlediği miktarda ve sürede kullanmaya özen gösterin.

Antidepresanlar: Antidepresan ilaçlar fibromiyaljisi olan bazı insanlar için ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilir. Bu ilaçlar, nörotransmitter olarak bilinen bazı kimyasalların beyindeki düzeyini arttırarak yaygın ağrıları hafifletmeye yardımcı olur.

Uyku ilaçları: Fibromiyaljideki uyku sorunlarının hem bir belirti hem de neden olduğu düşünüldüğünde, kaliteli uykunun fibromiyalji tedavisinde önemli bir yeri vardır.

Kas gevşeticiler: Kas tutulmaları ve spazmları yaşıyorsanız, kas gevşeticileri bunları rahatlatır. Kas gevşeticiler aynı zamanda iyi bir uyku uyumanıza da yardımcı olabilir.

Antikonvulsanlar: Bu ilaçlar epilepsi ilaçlarıdır ancak yapılan araştırmalar antikonvulsanların fibromiyalji ağrılarını azaltmaya yardımcı olduğunu gösterdi. Ancak bu ilaçların titreme, sersemlik ve huzursuzluk gibi yan etkileri bulunur.

Bunların dışında, özellikle  yüzme ve esneme ve gevşetme egzersizleri ile beraber psikolojik duygu durumunun düzeltilmesi de fibromiyalji semptomlarını azaltır veya ortadan kaldırır.

Yazının içeriğini faydalı buldunuz mu?

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll Up
Menü başlıklarının alt başlıklarını görmek için yanlarındaki oklara basabilirsiniz.