YÜKLENİYOR

Aradığınız kelimeyi yazın

A D

Demir Eksikliği Anemisi Nedir? Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir?

Demir eksikliğine bağlı anemi, vücuttaki demir eksikliğinden dolayı vücudun gerektiği kadar kırmızı kan hücresi (alyuvar) üretememesi anlamına gelir. Bu anemi türünün en yaygın belirtileri yorgunluk ve enerji eksikliğidir. Demir eksikliğinden başka, B12 vitamini ve folik asit eksikliğinden de anemi meydana gelebilir.

Demir

Demir, et, kurutulmuş meyve ve bazı sebzelerde bulunur. Vücut tarafından alyuvarlarda oksijen depolanmasına ve taşınmasına yardımcı olan hemoglobin yapmak için kullanılır. Hemoglobin, oksijeni akciğerlerden vücudun geri kalanına taşır. Kanda demir eksikliği varsa, organlar ve dokular almaları gerektiği kadar oksijen almazlar.

Demir Eksikliği Anemisinin Belirtileri

Demir eksikliği anemisinin en sık görülen belirtileri şunlardır:

  • Yorgunluk
  • Uyuşukluk (enerji eksikliği)
  • Nefes darlığı (dispne)
  • Çarpıntı (düzensiz kalp atışı)

Demir eksikliği anemisinin daha az yaygın belirtileri arasında şunlar vardır:

  • Baş ağrısı
  • Kulak çınlaması
  • Tat alma duyusunda değişiklik
  • Buz, kağıt veya kil gibi gıda dışı maddeleri yeme isteği
  • Ağrılı bir dil
  • Kaşıntılı hissetmek
  • Yutma zorluğu
  • Ağızda aft oluşumu
  • Tırnaklarda kaşık görüntüsü
  • Solgun yüz

Demir Eksikliği Anemisinin Nedenleri

Demir eksikliği anemisi, vücutta yeterli demir bulunmadığında ortaya çıkar. Vücudunuzdaki demir eksikliği çeşitli faktörlerden kaynaklanabilir. Bunlardan bazıları aşağıda özetlenmiştir.

Gastrointestinal Kan Kaybı

Gastrointestinal sisteminiz vücudunuzun yiyecekleri sindirmekten sorumlu kısmıdır ve şu kısımlardan oluşur:

  • Mide: Gıdayı parçalayarak ve küçük parçalara ayırmak için asitlerle karıştırarak sindirime yardımcı olan keseye benzer bir organdır.
  • Gıda ve sıvıyı sindiren ve emen bağırsaklar

Midede ve bağırsakta oluşan kanama, menopoza girmiş kadınlarda ve erkeklerde demir eksikliği anemisinin en sık nedenidir. Sindirim sisteminde oluşan ve demir eksikliğine yol açan kanamaların temel nedenleri şunlardır:

Non-Steroid Antienflamatuar İlaçlar (NSAİİ)

Uzun süre boyunca yüksek dozlarda kullanılırsa, nonsteroid antienflamatuar ilaçlar bazen midede kanamaya neden olabilir. İbuprofen ve aspirin, yaygın olarak reçete edilen anti-enflamatuar ilaçlardandır. Ülkemizde ağrı kesici ve ateş düşürücü olarak bilinen Apranax, Majezik, Cataflam, Arveles, Advil markalı ilaçlar NSAİİ sınıfına dahildir. Bununla beraber, soğuk algınlığı ilaçlarının önemli bir kısmında NSAİİ bulunur.

Doktorunuz ilacınızın gastrointestinal kanamaya neden olduğundan şüpheleniyorsa, midenize ve bağırsaklarınıza daha az zarar verebilecek alternatif bir ilaç önerebilir. Doktorunuz size özellikle tavsiyede bulunmadığı sürece, size verilen bir ilacı kesmeyin.

Mide Ülserleri

Bazen, midenizdeki asit (ki bu genellikle vücudunuzun yiyecekleri sindirmesine yardımcı olur) midenize zarar verebilir. Bu olduğunda, asit bir ülser (açık bir yara) oluşturur. Bu ayrıca bir peptik ülser olarak da bilinir. Bazen mide ülseri, mide zarınızın kanamasına neden olabilir. Bazı durumlarda, bu kan kusmanıza veya dışkıda kan görülmesine sebep olabilir. Bununla birlikte, ülser yavaş kanıyorsa, bu semptomlar daha geç ortaya çıkabilir. Her iki durumda da, midenizdeki kan kaybı, anemiye neden olabilir.

Kanser

Bazı ender durumlarda, mide veya kolon kanseri de anemiye sebep olabilir.

Anjiyodisplazi

Gastrointestinal kanama, anjiyodisplazi denilen bir durumdan da kaynaklanabilir. Bu, gastrointestinal sistemdeki kan damarlarının kanamaya neden olabileceği bir anormalliktir.

Kadınlara Özgü Nedenler

Hala adet gören kadınlarda, demir eksikliği anemisinin en yaygın nedenleri şunlardır:

  • Adet görme
  • Gebelik

Adet Görme

Genellikle sadece ağır adet dönemleri olan kadınlar demir eksikliği anemisi geliştirir. Ardışık birkaç adet döngüsü boyunca ağır kanamanız varsa, buna menoraji adı verilir.

Gebelik

Kadınların gebelik sırasında demir eksikliği geliştirmesi çok yaygındır. Bunun nedeni, vücudunuzun fazladan demire ihtiyaç duymasıdır, böylece bebeğiniz yeterli miktarda kan ve gerekli tüm oksijen ve besinleri alır. Hamile kadınların çoğunun, özellikle hamileliğin 20. haftasından itibaren dışarıdan demir takviyesi alması gerekir.

Diğer Nedenler

Kan kaybı oluşturan ve demir eksikliği anemisine neden olabilecek diğer durumlar şunlardır:

  • Enflamatuar bağırsak hastalığı: Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi sindirim sisteminde enflamasyona neden olan bir durum
  • Özofajit: Yemek borusu iltihabı
  • Schistosomiasis: Parazitlerin neden olduğu ve çoğunlukla Sahra altı Afrika’da bulunan bir enfeksiyon
  • Kan bağışı: Çok miktarda kan bağışlamak kansızlığa neden olabilir
  • Travma: Araba kazası gibi ciddi bir kaza, çok fazla kan kaybetmenize neden olabilir
  • Burun kanaması: Çok yoğun burun kanaması varsa, bu nadir olmasına rağmen kansızlığa neden olabilir.
  • Hematüri (idrarda kan): Bu da nadir görülür ve başka bir rahatsızlığın belirtisi olabilir

Demir Eksikliği Anemisinin Teşhisi

Demir eksikliği anemisini teşhis etmek için bir kan örneği alınacak ve tam kan sayımı yapılacaktır. Bu, örnekteki tüm farklı kan hücrelerinin ölçüleceği anlamına gelir.

Demir eksikliği aneminiz varsa ölçümde şunlar görülür:

  • Normalden daha düşük hemoglobin seviyesi
  • Normalden daha az alyuvar sayısı
  • Alyuvarların normalden daha küçük ve daha soluk olması

Demir Eksikliği Anemisinin Tedavisi

Demir eksikliği anemisinin tedavisi genellikle eksik olan demirin yerine demir takviyesi almayı ve altta yatan nedene yönelik gerekli hayat tarzı değişikliklerini yapmayı içerir.

Demir Takviyesi

Doktorunuz, vücudunuzda düşük olan demir seviyelerini eski haline getirmek için bir demir takviyesi verecektir. En sık reçete edilen takviye, günde iki veya üç kez ağızdan alınan demir sülfattır.

Çoğu kişi demir takviyesi alırken herhangi bir yan etki yaşamaz. Bununla birlikte, bazı durumlarda, demir sülfat midenizi bozabilir ve aşağıdakilere neden olabilir:

  • Mide bulantısı
  • Karın ağrısı
  • Mide ekşimesi
  • Kabızlık
  • İshal
  • Siyah renk dışkı

Bu yan etkiler zamanla azalacaktır. Demir sülfatın yemekle birlikte veya yemekten kısa bir süre sonra alınması, herhangi bir yan etkiyi en aza indirmeye yardımcı olabilir.

Yan etkiler nedeniyle demir sülfat sizin için uygun değilse, demir glukonat adı verilen farklı bir demir takviyesi almanız önerilebilir. Bu takviye daha az yan etkiye sahiptir çünkü daha az konsantre demir dozu içerir. Ancak, vücudunuzdaki demir seviyelerinin eski hale getirilmesi daha uzun sürebilir.

Beslenme Önerileri

Demir açısından zengin yiyecekler şunları içerir:

  • Et
  • Su teresi ve kıvırcık lahana gibi koyu yeşil yapraklı sebzeler
  • Demir takviyeli ekmek
  • Fasulyeler
  • Fındık
  • Kayısı
  • Kuru erik
  • Kuru üzüm

Sağlıklı ve dengeli bir beslenme için, beslenme rutininize tüm büyük gıda gruplarından yiyecekleri dahil edin. Demir eksikliği aneminiz varsa, yukarıda belirtilenler gibi bol miktarda demirden zengin yiyecekler yiyin.

Bazı yiyecek ve ilaçlar vücudunuzun demiri emmesini zorlaştırabilir. Bunlar şunları içerebilir:

  • Çay ve kahve
  • Tam tahıl gevreği
  • Kalsiyum
  • Antasitler (hazımsızlığı gidermeye yardımcı olacak ilaçlar)
  • Midenizdeki asit üretimini etkileyen proton pompası inhibitörleri (PPİ’ler)

 

Yazının içeriğini faydalı buldunuz mu?

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll Up
Menü başlıklarının alt başlıklarını görmek için yanlarındaki oklara basabilirsiniz.