YÜKLENİYOR

Aradığınız kelimeyi yazın

C-Ç Çölyak Sağlık Sindirim Hastalıkları

Çölyak Hastalığı Nedir? Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir? 5/5 (1)

Çölyak hastalığı, ince bağırsağa zarar veren ve gluten içeren besinler yendiğinde tetiklenen bir sindirim sistemi hastalığıdır. Gluten, buğday, arpa ve çavdarda doğal olarak bulunan ve ekmek, makarna, kurabiye keklerde çok sık kullanılan bir proteindir. Neredeyse tüm paketlenmiş gıdalar, dış macunları, vitamin takviyeleri, ruj, saç ve cilt bakım ürünleri gluten içerir.

Çölyak hastalığı gluten veya buğday intoleransından farklıdır. Gluten veya buğday intoleransında da çölyak hastalığına benzer belirtiler görülse de, bu toleranslar çölyak gibi ince bağırsağa zarar vermezler.

Çölyak hastalığı kontrol altına alınmadığı zaman çok ciddi sonuçları olabilir. Hastalık, uzun süreli sindirim sorunlarına yol açar ve yemeklerden alınması gereken besin maddelerinin vücut tarafından kullanılmasını engeller.

Çölyak Hastalığı Belirtileri

Çölyak hem sindirim sisteminde, hem de vücudun başka kısımlarında belirti verebilir. Sindirim sistemi belirtileri şunlardır:

  • Karında şişlik, geğirme
  • Kronik ishal
  • Kabızlık
  • Gaz
  • Mide bulantısı
  • Dışkının görünüm ve şeklinde değişiklikler
  • Karın ağrısı
  • Kusma

Diğer belirtiler şunları kapsar:

  • Anemi (kansızlık)
  • Kırmızı,yumuşak ve parlak dil
  • Kemik veya eklem ağrısı
  • Anksiyete ve depresyon
  • Baş ağrıları
  • Kısırlık veya tekrarlayan düşük yapılması
  • Düzensiz regl dönemleri
  • Nöbetler
  • Yorgunluk
  • Dermatitis herpetiformis (Genellikle dirsekler, dizler, kalçalar, sırt veya kafa derisinde görülen kaşıntılı, kabarcıklanmaya neden olan bir deri döküntüsü)
  • Zayıf ve kolayca kırılabilen kemikler

Çölyak ayrıca bağışıklık sisteminde bir reaksiyona neden olabilir ve bunun sonucu olarak bağışıklık sistemi sağlıklı hücrelere saldırmaya başlayabilir. Bu reaksiyon sindirim sistemi dışına taştığında vücudun şu bölgelerini etkileyebilir:

  • Kemilkler
  • Eklemler
  • Sinir sistemi
  • Cilt
  • Dalak

Çölyak Hastalığı Neden Olur?

Araştırmalar, çölyak hastalığının yalnızca belirli genleri olan bireylerde görüldüğünü ortaya koyuyor. Bu genler dünya nüfusunun üçte birinde bulunuyor ancak neden bazı insanların çölyak hastalığı geliştirip, diğerlerinin gluten yemelerine rağmen bu hastalığa yakalanmadıkları bilinmiyor. Zaman zaman hastalık aynı aile içinde birden fazla kişide görülebiliyor.

Çölyak Teşhisi

Çölyak teşhis edilmesi kolay bir hastalık değildir zira hastalığın belirtileri irritabl bağırsak sendromu ve laktoz inteloransı ile çok benzerdir. Doktorunuz öncelikle sizden semptomlarınızı dinleyecek, fiziksel muayene yapacak ve devamında bir takım testler isteyecektir.

Fiziksel Muayene

Muayene sırasında doktorunuz:

  • Vücudunuzda kızarıklık ve yetersiz beslenme belirtileri arayacak,
  • Bir steteskop ile karnınızı dinleyecek,
  • Karnınıza ufakça vurarak şişkinlik, hassasiyet ve ağrı olup olmadığına bakacak ve
  • Dişlerinizde beyaz, sarı veya kahverengi lekeler olup olmadığına bakacaktır.

Testler

Kan testi: Kan testinde, çölyak hastalığında yaygın olarak kanda bulunan antikorlar aranır.

Bağırsak biyopsisi: Eğer kan testinde çölyak hastalığında bulunan antikorlar çıktıysa, teşhisten emin olmak için biyopsi yapılabilir. Biyopsi, üst gastrointestinal endoskopi işlemi sırasında yapılır.

Cilt biyopsisi: Eğer cildinizde dermatitis herpetiformis belirtileri var ise, bu durumda teşhisi koymak için cilt biyopsisi de yapılabilir. Bu işlemde, doktorunuz cildinizden çok ufak parçalar alıp, bunları mikroskop altında inceleyerek çölyak hastalığında olması beklenen antikorları arayacaktır.

Çölyak Hastalığı Tedavisi

Çölyak hastalığı gluteni tamamen beslenme düzeninden çıkararak tedavi edilir. Glutensiz bir beslenme şekline geçtikten sonra hastaların çoğunluğunda belirtiler tamamen düzelir. İnce bağırsak kendisini iyileştirmeye başlar ve bir kaç sene içinde tamamen iyileşir.  İnce bağırsak iyileştikten sonra, vücut yemeklerden sonra kana karışan besin maddelerini olması gerektiği gibi kullanabilir.

Tedavi sırasında dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta, glutenin besin maddeleri dışında da bulunmasıdır. O yüzden, yemeklerin dışında elle veya vücutla temas eden tüm maddelerin gluten içerip içermediğini kontrol etmek gerekir. Gluten genel olarak şunlarda bulunur:

  • Çocuk oyun hamurları
  • Makyaj malzemeleri
  • Cilt ve saç ürünleri
  • Diş macunu ve ağız gargaraları
  • Bazı ilaçlar

Eğer glutensiz bir beslenme düzenine geçmenize rağmen belirtilerinizde bir gelişme yoksa, farkında olmadan az miktarda da olsa hala yediklerinizden gluten alıyor olabilirsiniz. Paketli gıdalarda ve içeceklerde bulunan katkı maddeleri ve koruyucu maddelerin de gluten içerdiğini unutmayın.

Yazının içeriğini faydalı buldunuz mu?

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll Up
Menü başlıklarının alt başlıklarını görmek için yanlarındaki oklara basabilirsiniz.