YÜKLENİYOR

Aradığınız kelimeyi yazın

B Beslenme Vitaminler

B12 Vitamini Nedir? Faydaları Nedir? Nelerde Bulunur? 5/5 (2)

B12 vitamini, vücudun sinir ve kan hücrelerini sağlıklı tutmaya yardımcı olan ve tüm hücrelerdeki genetik materyal olan DNA’yı oluşturmaya yardımcı olan bir vitamindir. Vücuttaki her hücrenin metabolizması, yağ asitleri ve enerji üretiminin sentezinde rol oynadığı için B12 vitaminine bağlıdır. B12 vitamini, insan vücudunun folik asidi emmesine yardımcı olarak enerjinin ortaya çıkmasını sağlar.

B12 vitamini, diğer tüm B vitaminleri gibi suda çözünen bir vitamindir. Suda çözünen vitaminlerin vücut tarafından çok uzun süre depolanması mümkün olmadığından, B12 vitamini de, diğer B vitaminleri gibi en fazla bir kaç ay vücutta saklanabilir. Fazlası ise idrarla atılır. B12 vitamini büyük ve yapısal olarak karmaşık bir vitamindir. Et ve süt ürünlerinde doğal olarak bulunur ve bakteriyel fermantasyon sentezi yoluyla endüstriyel olarak üretilebilir.

B12 Vitamin Kaynakları

Vücut, gıdalardan B12 vitamini emip kullanıma sokabilmek için iki adıma ihtiyaç duyar. İlk olarak, midede bulunan hidroklorik asit, B12 vitaminini gıdada bağlandığı proteinden ayırır. Bundan sonra vitamin intrinsik faktör (Kalın bağırsakta B12 vitamini emilmesi için gerekli olan ve mide tarafından yapılan bir protein) olarak adlandırılan ve mide tarafından üretilen başka bir proteinle birleşir ve vücut tarafından emilir.  Dolayısıyla B12 vitamininin faydalarını görebilmek için sadece onu içeren besinleri tüketmek yeterli değil, vücudun vitamini düzgün bir şekilde absorbe edebiliyor olması da aynı derecede önemli.

2007 yılında yapılan bir araştırmaya göre, sağlıklı bireyler besinlerle aldıkları B12 vitamininin sadece yarısını absorbe edip kullanabiliyorlar. Buna göre, kırmızı et, balık ve tavukta bulunan B12 vitamini iyi düzeyde emilirken, yumurtada bulunan B12 vitamininin sadece %9 kadarı vücut tarafından kullanılabiliyor.  Bununla beraber, yapılan başka bir araştırmada, özellikle vejetaryan ve veganların önemli B12 kaynağı olarak gördükleri deniz yosunlarından üretilmiş besinlerde bulunan B12 vitamininin vücut tarafından yeterli düzeyde emilip kullanıma sokulamadığı ortaya çıkarıldı. Dolayısıyla, hayvansal gıdaları tüketmedikleri için temel B12 kaynaklarından yoksun olan vejetaryan ve veganların, dışarıdan takviye ile B12 vitaminlerin almaları gerekiyor.

B12 vitamini, balık, et, yumurta ve süt ürünleri gibi hayvansal ürünlerde doğal olarak bulunur. Sebzelerde, dışarıdan takviye yapılmadıkça B12 vitamini bulunmaz. Ciğer, kuzu eti, istiridye, mezgit, tuna ve somon balıkları, organik süt ve yoğurt en önemli B12 kaynakları arasındadır.

B12 Vitamini Faydaları

Enerji Seviyelerini Düzenler

B12 vitamini, karbonhidratları glikoza dönüştürmek için gereklidir. Glikoz ise vücutta bir enerji formu olarak kullanılır. Bu yüzden B12 vitamini eksikliği olan kişiler sıklıkla yorgunluk yaşarlar. B12 vitamini ayrıca, gün içinde kullanılan kasların yorgunluk hissetmeden büzülmesi için enerji veren nörotransmitter sinyalizasyon için de gereklidir.

Hafıza Kaybını ve Nörodejeneratif Hastalık Riskini Azaltır

B12 vitamini eksikliği, çeşitli nörolojik ve psikiyatrik rahatsızlıklara neden olabilir. Sinir sağlığı ve nörotransmiter sinyallemesindeki rolü nedeniyle B12 vitamini bilişsel işlevleri düzenler ve Alzheimer hastalığı ve demans dahil olmak üzere nörodejeneratif hastalık riskini azaltır.

Sinir Sisteminin Sağlıklı Bir Şekilde Çalışmasına Yardım Eder

B12 vitamininin en çok araştırılan taraflarından biri, depresyon ve anksiyete gibi duygu durum bozukluklarının azaltılması da dahil olmak üzere, sinir sisteminin sağlıklı bir şekilde çalışmasına olan katkısıdır. Folat ile birlikte B12 vitamini, SAM (S-adenosil metionin) denilen bileşimi üreten tek karbonlu metabolizmanın ana belirleyicisi olarak gereklidir. SAM, stres ve duygu durum düzenlemeleri ile ilgilenen nörolojik fonksiyonları için çok önemlidir.

B12 vitamini ayrıca konsantrasyon ve öğrenme gibi zihinsel işlevler için de gereklidir. Dolayısıyla, B12 eksikliği odaklanma ve dikkat bozuklukları için bir risk oluşturur.

Kalp Sağlığı İçin Önemlidir

B12 vitamini, bir çok açıdan kardiyovasküler sağlık için önemlidir. B12 vitamini, diğer B vitaminler ile beraber, artık kalp hastalığı için önemli bir risk faktörü olarak kabul edilen yüksek homosistein seviyelerini azaltmaya yardımcı olur.  Homosistein, protein kaynaklarından, özellikle et yemekten elde edilen bir amino asit türüdür. Eğer kanda yeterli oranda B vitamini olmazsa, homosistein kanda birikerek plaka oluşumuna neden olabilir. Bu da kalp krizi veya felce yol açabilecek sonuçlar doğurabilir. Ayrıca, B12’nin yüksek kolesterol ve yüksek tansiyon seviyelerini kontrol etmeye yardımcı olabileceğine dair bazı kanıtlar da vardır.

Sindirime Yardımcı Olur

Sindirim enzim üretimine yardımcı olmadaki rolü nedeniyle, sağlıklı bir metabolizma ve mide içindeki gıdaların parçalanıp faydalı bileşenlerin ortaya çıkması için B12 vitamini gereklidir. Ayrıca, B12 vitamini bağırsak ortamında sağlıklı bakterilerin korunmasına yardımcı olur. Sindirim sistemindeki zararlı bakterilerin ortadan kaldırılması – ve aynı zamanda yararlı bakterilerin varlığı – iltihaplı bağırsak hastalığı (IBS) veya Candida gibi sindirim bozukluklarını önleyen şeydir.

Sağlıklı Hamilelik İçin Gereklidir

Nükleik asit veya tüm vücudu oluşturmak için kullanılan temel genetik materyal olan DNA’yı oluşturmak için B12 vitamini gereklidir. Bu nedenle, B12 vitamini sadece büyüme ve gelişme için değil, sağlıklı bir gebeliğin hayati bir bileşeni olan önemli besin maddesi olarak ortaya çıkar. B12 vitamini de vücuttaki folat ile etkileşir, bu nedenle nöral tüp defektleri gibi doğum kusurları riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

Kanseri Önlemeye Yardımcı Olabilir

B12 vitamini takviyesi, özellikle folat ile beraber alındığında, belirli kanser türlerinin riskini azaltmaya yardımcı olacak bir yol olarak incelenmektedir. Bazı ön araştırmalar, B12 vitamininin serviks, prostat ve kolon kanserleri dahil olmak üzere kanserin önlenmesine yardımcı olacak kadar bağışıklık sistemine faydalı olduğunu göstermektedir.

Kansızlığı (Anemi) Önlemeye Yardımcıdır

Sağlıklı alyuvar üretimine yardımcı olmak için B12 vitamini gereklidir. Bununla beraber, kronik yorgunluk ve güçsüzlük gibi belirtileri olan megaloblastik anemi denilen bir tür kansızlığı önlemeye yardımcı olur.

B12 Vitamini Eksikliği

B12 vitamini eksikliğinin tespit edilmesi zor olabilir zira B12 vitamini eksikliğinin semptomları yorgunluk veya odaklanma güçlüğü gibi bir çok nedenden kaynaklanabilen durumlardır. B12 vitamini eksikliği tanısı tipik olarak kandaki vitamin B12 serum düzeylerinin ölçülmesine dayanır. Ancak bazı durumlarda kandaki B12 vitamini seviyeleri yeterli olmasına rağmen, eksiklik belirtileri görülebilir. Bu durumda doktorunuz daha ileri düzeyde testler yapabilir.

B12 vitamini eksikliği belirtileri şunlardır:

• Sürekli yorgun veya kronik yorgunluk hissi
• Kas ağrıları ve  kaslarda zayıflık
Eklem ağrısı
• Nefes alıp vermede zorluk veya nefes darlığı
• Baş dönmesi
• Zayıf hafıza
• İyi konsantre olmama
• Artan depresyon ve anksiyete gibi duygu durum bozuklukları
• Çarpıntı
• Dişeti kanaması ve ağız yaraları da dahil olmak üzere kötü diş sağlığı
• Mide bulantısı, ishal veya kramp gibi sindirim problemleri
• İştahsızlık
• Daha ciddi durumlarda ise, hafıza kaybı, kafa karışıklığı ve hatta uzun süreli bunamaya yol açabilecek pernisiyöz anemi denilen bir anemi formuna da neden olabilir.

Günlük Tavsiye Edilen B12 Vitamin Dozları

• 0–6 aylık bebekler: 0.4 mikrogram
• 7-12 aylık bebekler: 0.5 mikrogram
• 1–3 yaş arası çocuklar: 0.9 mikrogram
• 4-8 yaş arası çocuklar: 1.2 mikrogram
• 9-13 yaş arası çocuklar: 1.8 mikrogram
• Yetişkin erkekler ve kadınlar: 2.4 mikrogram
• Hamileler: 2.6 mikrogram
• Emziren kadınlar: 2.8 mikrogram

B12 vitamini suda çözünen bir vitamin olduğu için fazla B12 alımının toksik bir etkisi olması beklenmez zira vücut fazla alınan B12 vitamini vücuttan idrar yoluyla atar.

Yazının içeriğini faydalı buldunuz mu?

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll Up
Menü başlıklarının alt başlıklarını görmek için yanlarındaki oklara basabilirsiniz.