YÜKLENİYOR

Aradığınız kelimeyi yazın

A Antibiyotik Enfeksiyon Hastalıkları Kış Hastalıkları

Antibiyotikler: Nedir? Nasıl Çalışır? Nerede Kullanılır? 5/5 (3)

1920’lerdeki penisilinin keşfi, insanlık tarihi üzerinde büyük bir etki yaptı ve bir zamanlar ölümcül sonuçları olan bakteriyel enfeksiyonlar antibiyotikler ile tedavi edilebilir hale geldi. Ancak, antibiyotikler sadece hastaların hayatlarını kurtarmakla kalmadı, tıp ve cerrahide büyük ilerlemelerin sağlanmasında önemli bir rol oynadılar. Kemoterapi tedavisi alan hastalarda, diyabet, böbrek hastalığı veya romatoid artrit gibi kronik hastalıkları olan veya organ nakli, eklem replasmanları veya kalp ameliyatı gibi karmaşık ameliyatlar geçirmiş olanlar kişilerde oluşabilecek enfeksiyonları başarıyla önlediler veya tedavi ettiler. Günümüzde birçok farklı antibiyotik türü mevcuttur ve bu antibiyotikler, bakteriyel enfeksiyonlarla farklı şekillerde savaşırlar.

Antibiyotikler Nasıl Çalışır?

Bakteri hücreleri ile insan hücreleri arasında bir takım benzerlikler olsa da, aslında bu iki hücre tipi arasında büyük farklılıklar vardır. Antibiyotikler, bakterilerde olan ancak insan hücrelerinde olmayan şeyleri etkileyerek çalışırlar.

Örneğin, insan hücrelerinde hücre duvarı yoktur, oysa birçok bakterinin vardır. Penisilin, bakterilerin hücre duvarı oluşturmasını engelleyerek onları ortadan kaldırmaya çalışır. Bakteriler ve insan hücreleri ayrıca hücre zarlarının yapısında ve protein oluşturmak veya DNA kopyalamak için kullandıkları mekanizmalarda da farklılık gösterir. Bazı antibiyotikler sadece bakteri hücrelerinin zarını çözerken, diğerleri, bakterilere özgü protein üretimini veya DNA kopyalama mekanizmalarını etkiler.

Antibiyotik Türleri ve Çalışma Mekanizmaları

Her antibiyotik ailesinin bakteri öldürme yöntemleri farklıdır. Aşağıda belli başlı birkaç antibiyotik türü ve etki mekanizmaları açıklanmaktadır.

Beta- Laktam

Beta-laktam antibiyotikler, hücre duvarı ile çevrili bakterileri öldürür. Bakteriler, molekülleri birbirine bağlayarak hücre duvarlarını oluştururlar; beta-laktamlar ise bu süreci engeller. Bir hücre duvarından destek alınmadan, hücre içindeki basınç çok artar ve hücre zarı patlar. Bu şekilde bakteriler ortadan kaldırılır. Beta-laktamların örnekleri, birçok bakteri enfeksiyonu tipini tedavi etmek için kullanılan penisilin ve sefalosporini içerir.

Makrolidler

Makrolid grubundaki antibiyotikler, hücrede protein oluşturan ribozomları etkiler. Ribozomlar hem bakteri hem de insan hücrelerinde protein oluşturur, fakat bakteriyel ve insan ribozomları arasında farklılıklar vardır. Makrolidler sadece bakteriyel ribozomları bloke eder ve protein oluşturmasını engeller. Proteinler tüm hücrenin çalışmasını sağladığı için, protein yapamayan bir bakteri hayatta kalamaz. Solunum yolu ve cilt enfeksiyonlarını tedavi etmek için yaygın olarak kullanılan eritromisin bir makroliddir.

Kinolonlar

Kinolonlar, bronşit ve zatürre gibi enfeksiyonları tedavi etmek için kullanılan siprofloksasin ve levofloksasin gibi antibiyotikleri içerir. Bakteriler DNA’larını kopyalamaya başladığında, kinolonlar iplikçiklerin kırılmasına neden olur ve bu kırılmaların onarılmasını önler. Sağlam DNA olmadan bakteri yaşayamaz veya üreyemez.

Antibiyotikler Faydalı Bakterileri De Öldürür

Antibiyotikler, insan hücreleri ile bakteri hücrelerini birbirinden ayırarak sadece bakteri hücrelerini hedef alır. Ancak antibiyotiklerin “zekası” burada sona erer ve faydalı bakteri ile zararlı bakteri arasındaki ayırımı yapamaz. Yani, antibiyotikler sadece hastalığa neden olan zararlı bakterileri değil, aynı zamanda vücudunuzda yerleşik olan ve genel sağlığa bir çok faydası olan iyi bakterileri de öldürür. İyi bakterilerden mahrum kalan vücut, bir çok başka hastalığa karşı hassas hale gelir. O yüzden gereksiz antibiyotik kullanımının faydadan çok zarar getireceğini unutmadan, antibiyotikleri sadece gerekli olduğunda kullanmak gerekir.

Soğuk Algınlığı Tedavisi İçin Antibiyotik Kullanılır Mı?

Hayır, kullanılmaz. Antibiyotikler sadece bakteri kaynaklı hastalıkları tedavi ederken, grip ve nezle virüs kaynaklı hastalıklardır. Dolayısıyla, eğer zatürre gibi başka bir komplikasyon gelişmediyse, grip olduğunuzda antibiyotik kullanmak hiçbir işe yaramayacaktır.

 

Yazının içeriğini faydalı buldunuz mu?

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll Up
Menü başlıklarının alt başlıklarını görmek için yanlarındaki oklara basabilirsiniz.