YÜKLENİYOR

Aradığınız kelimeyi yazın

A Alerji

Anafilaktik Şok Nedir? Belirtileri Nedir? Nasıl Tedavi Edilir? 5/5 (2)

Sarı Serum Dec 12

Anafilaktik şok (Anafilaksi) oldukça ciddi ve potansiyel olarak hayatı tehdit eden bir alerjik reaksiyondur. Yer fıstığı veya arı sokması gibi, alerjik olduğunuz bir şeye maruz kalındığında saniyeler veya dakikalar içinde ortaya çıkabilir.

Anafilaktik şok, bağışıklık sisteminizin şoka girmenize neden olabilecek kimyasalların serbest bırakılmasına neden olur – tansiyonunuz aniden düşer ve solunum yollarınız daralır, nefes almayı engeller. Belirtiler arasında hızlı, zayıf bir nabız; cilt döküntüsü, mide bulantısı ve kusma bulunur. Ortak tetikleyiciler bazı gıdalar, bazı ilaçlar, böcek zehiri ve lateks içeren maddelerdir.

Anafilaktik şok, epinefrin enjeksiyonu ve derhal acil servise başvuru gerektirir. Epinefrininiz yoksa derhal bir acil servise gitmeniz gerekir. Anafilaksi hemen tedavi edilmezse ölümcül olabilir.

Dikkat!
Eğer anafilaktik şok geçirdiğinizi düşünüyorsanız veya çevrenizdeki biri geçiriyorsa, nasıl kullanılacağını biliyorsanız ve mevcut ise epinefrin (adrenalin) enjeksiyonunu kullanın veya derhal en yakın acil servise başvurun. Belirtilerin kendi kendine ortadan kaybolmasını beklemeyin. Epinefrin kullandıktan sonra belirtiler ortadan kalksa dahi mutlaka anafilaktik şok geçirmiş kişiyi en yakın acil servise götürün.

Belirtileri

Anafilaksi belirtileri genellikle bir alerjene maruz kaldıktan birkaç dakika sonra ortaya çıkar. Ancak, bazen, maruz kaldıktan yarım saat veya daha uzun sürede ortaya çıkabilir. Belirti ve bulgular şunları içerir:

  • Ciltte oluşan tepkimeler, kaşıntı, kızarıklık, şişlik veya soluk cilt
  • Tansiyon düşmesi
  • Nefes yollarında daralma, dilin ve/veya boğazın şişmesi, nefes almada zorluk, hırıltılı nefes alma
  • Zayıf ve hızlı nabız
  • Baş dönmesi veya bayılma

Anafilaktik Şok Nedenleri

Bağışıklık sisteminiz yabancı maddelere karşı vücudu savunan antikorlar üretir. Bu, bazı bakteri veya virüsler gibi yabancı bir madde zararlı olduğunda iyi bir şeydir, vücut kendisini korumaya alır. Ancak bazı insanların bağışıklık sistemleri, normalde alerjik reaksiyona neden olmayan maddelere aşırı tepki verir.

Allerji semptomları genellikle hayati tehlike oluşturmaz, ancak ciddi bir alerjik reaksiyon anafilaktik şoka neden olabilir. Geçmişte siz veya çocuğunuz hafif bir anafilaktik reaksiyon geçirdiyseniz, alerjiye neden olan maddeye maruz kaldıktan sonra daha ciddi anafilaktik şok geçirme riski vardır.

Çocuklarda en sık görülen anafilaktik şok nedenleri, fıstık, ağaç fıstığı, balık, kabuklu deniz hayvanları ve süt gibi gıda alerjenleridir. Yetişkenlerde ise bu alerjenlerin yanı sıra şunlar anafilaktik şoka sebep olabilir:

  • Bazı antibiyotikler, aspirin ve diğer reçetesiz ağrı kesiciler dahil olmak üzere bazı ilaçlar ve bazı görüntüleme testlerinde kullanılan intravenöz (IV) kontrast madde
  • Arı sokması
  • Lateks

Yaygın olmamakla beraber, bazı insanlar koşu gibi aerobik egzersizlerden veya yürüyüş gibi daha az yoğun fiziksel aktiviteden dolayı da anafilaktik şok gelişebilir. Egzersiz yapmadan önce alınan bazı gıdalar veya sıcak, soğuk, nemli havalarda egzersiz yapmak da bazı insanlarda anafilaktik şok geliştirebilir.

Risk Faktörleri

Anafilaksi için çok bilinen risk faktörü yoktur, ancak riski artırabilecek bazı durumlar şunlardır:

  • Önceden anafilaktik şok geçirmiş olmak:Bir kez anafilaktik şok  geçirmişseniz, bu durum yeniden geçirme riskinizi arttırır. Gelecekteki reaksiyonlar ilk reaksiyondan daha şiddetli olabilir.
  • Alerji veya astım: Alerjisi veya astımı olan kişilerin anafilaktik şok geçirme riski diğerlerine göre yüksektir.

Korunma

Anafilaktik şoku önlemenin en iyi yolu, bu şiddetli reaksiyona neden olan maddelerden uzak durmaktır. Ayrıca:

  • Belirli ilaçlara veya diğer maddelere karşı alerjiniz olduğunu göstermek için bir tıbbi uyarı kolyesi veya bilezik kullanın.
  • Her zaman reçeteli ilaçlarla acil durum kitini hazır bulundurun.
  • Besin alerjiniz varsa, satın aldığınız ve yediğiniz gıdaların etiketlerini dikkatle okuyun. Üretim süreçleri değişebilir, bu nedenle sıklıkla yediğiniz gıdaların etiketlerini periyodik olarak kontrol etmeniz önemlidir.

Tedavi

Anafilaktik şok ile acil servise gittiğinizde size bir takım ilaçlar verilir ve durumunuza göre müdahalede bulunulur:

  • Vücudun alerjik reaksiyonunu durdurmak için epinefrin (adrenalin) enjeksiyonu
  • Nefes almanızı sağlamak için oksijen
  • Hava yollarındaki enflamasyonu azaltmak ve nefes almanızı kolaylaştırmak için damar yoluyla kortikosteroidler ve antihistaminler
  • Nefes almanızı kolaylaştırmak için beta-agonistler

Acil Durumda Yapılması Gerekenler

Eğer yakınınızda anafilaktik şok geçiren biri var ise, sakinliğinizi koruyun ve hızlı davranın.

  • Derhal 112’yi arayın.
  • Eğer şok geçiren kişinin epinefrin enjeksiyonu var ise,epinefrin - Anafilaktik Şok Nedir? Belirtileri Nedir? Nasıl Tedavi Edilir? şekildeki gibi enjeksiyonu kişinin uyluk kısmına enjekte edin.
  • Anafilaktik şok geçiren kişiyi sırt üstü yatırın ve ayaklarını bir yastık vb. yardımıyla kaldırın.
  • Nabız ve kalp atışlarını kontrol edin ve gerekmesi durumunda ve bilginiz var ise ilk yardım uygulayın.

Yazının içeriğini faydalı buldunuz mu?

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll Up
Menü başlıklarının alt başlıklarını görmek için yanlarındaki oklara basabilirsiniz.