YÜKLENİYOR

Aradığınız kelimeyi yazın

A Alerji Vitrin

Alerji Nedir? Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir? 5/5 (2)

Alerji, genelde zararlı olmayan bir yiyeceğe veya bir maddeye bağışıklık sisteminin verdiği tepkidir. Bu yabancı maddelere “alerjen” adı verilir ve çimen, kedi tüyü, toz, polen, küf ve bir takım yiyecekler en çok bilinenleridir.

Bağışıklık sisteminizin görevi vücuda giren zararlı maddeler ile savaşmak ve onları yok etmektir. Bunu da zararlı olabileceğini düşündüğü maddelere saldırarak yapar. Ancak bağışıklık sistemi bazen aslında zararlı olmayan maddeleri de zararlı olarak algılar ve onunla mücadele etmek için histamin adı verilen bir madde salgılar. İşte bu durum alerji dediğimiz reaksiyona neden olur. Salgılanan histamin nedeniyle deride kızarıklık, baş ağrısı, hapşırma, burun akması, vücudun bazı yerlerinin şişmesi, ishal, mide bulantısı gibi belirtiler meydana gelir.

Alerjen maddeyi vücudunuza nefes yoluyla aldıysanız çoğunlukla gözleriniz, burnunuz ve ciğerleriniz etkilenir. Besin olarak aldıysanız ağzınız, mideniz ve bağırsaklarınız etkilenir.

Alerjiler genel olarak çok büyük bir soruna neden olmazlar ve kontrol altında tutulabilirler. Ağır alerjik reaksiyonlar ise çok ender görülür.

Alerji Nedenleri ve Çeşitleri

Alerjinin neden ortaya çıktığı, aslında zararsız maddelerin bağışıklık sistemi tarafından neden zararlı olarak algılandıkları tıp dünyası için hala bir soru işareti. Alerjinin genetik bir tarafı olduğu bilinmekle beraber, aileden çocuğa birebir aynı alerjilerin aktarılması söz konusu değil. Örneğin ailenizde yumurta alerjisi var ise, sizin de bir şeylere karşı alerjik reaksiyon gösterme ihtimaliniz artmakta ancak reaksiyon gösterilen maddenin aynı olması gerekmiyor.

En çok bilinen belli başlı alerji çeşitleri şunlardır:

  • Besin alerjisi: Yumurta, süt, fıstık, balık, kabuklu deniz ürünleri, buğday, soya
  • Bitki alerjisi: Polen, çimen, ot ve bir takım ağaçlar
  • Küf alerjisi: Havaya karışan küf sporları
  • İlaç Alerjisi: Penisilin içeren antibiyotikler, sülfamit bazlı ilaçlar, antikonvülsan ilaçlar, asprin
  • Böcek Sokması Alerjisi: Arı, eşek arısı, yaban arısı
  • Kedi & Köpek Alerjisi: Kedi ve köpeklerin ürettikleri alerjen proteinler
  • Hayvansal Maddeler: Evcil hayvan kepeği, ev tozu akarı, hamamböceği
  • Diğer: Metal, lateks, ev kimyasalları

Alerjik Reaksiyon Belirtileri

Alerjik reaksiyonlar, genellikle bir alerjene maruz kaldıktan birkaç dakika sonra hızlı bir şekilde ortaya çıkar ve şu şekilde belirtiler gösterir:

  • Hapşırma
  • Burun akması veya tıkanması
  • Kırmızı, sulu, kaşınan gözler
  • Hırıltılı solunum, öksürük
  • Deride kızarma, kaşıntı
  • Mevcut astım veya egzama belirtilerinin kötüleşmesi

Alerjik reaksiyonların büyük çoğunluğu hafif/orta şiddette seyreder ancak çok ender de olsa alerjik reaksiyonlar anafilaktik şoka sebep olabilir. Bu durum tıbbi aciliyet arz eder ve derhal müdahale edilmesi gereklidir.

Alerji Nasıl Tedavi Edilir?

Alerjileri tam anlamıyla tıbbi olarak tedavi etmek yani ortadan kaldırmak mümkün değildir. Ancak bir takım yöntem ve ilaçlar ile kontrol altında tutmak mümkündür. En iyi kontrol etme yöntemi de elbette ilk olarak alerjene maruz kalmaktan kaçınmaktır. Ancak bunun zor veya imkansız olduğu durumlarda ise kullanabileceğiniz bir takım ilaçlar vardır:

  • Antihistaminler: Bu ilaçlar vücutta alerjik reaksiyona sebep olan histamin adlı maddeyi bloklar ve alerji belirtilerinin ortadan kaldırılmasına yardımcı olur. Antihistaminleri bir alerjene maruz kaldıktan, yani belirtiler ortaya çıktıktan sonra veya önlemek amacıyla önceden alabilirsiniz.
  • Dekonjestanlar: Burun spreyi, hap veya şurup şeklinde olabilir ve tıkalı burunu açmak için kısa süreli olarak kullanılabilirler.
  • Steroid içerikli ilaçlar: Alerjik reaksiyonun neden olduğu kızarıklık, şişlik gibi belirtileri ortadan kaldırmak için kullanılırlar. Sprey, hap veya şurup formunda bulunurlar.
  • Kremler: Derideki kızarıklık, kaşıntı, döküntü gibi belirtileri ortadan kaldırmak veya azaltmak için kullanılırlar.
  • İmmunoterapi: Şiddetli alerjik reaksiyon geçirenler için immunoterapi tedavisi de seçenekler arasındadır. Bu tedavi yöntemi, alerjene birkaç yılda kontrollü bir şekilde maruz kalmayı kapsar; bir süre sonra vücudunuz buna alışır ve bu kadar şiddetli tepki vermez.

Alerji mi? Duyarlılık mı? İntolerans mı?

  • Alerji: Normalde zararsız bir maddeye maruz kaldığında vücudun bağışıklık sistemi tarafından üretilen bir reaksiyondur.
  • Duyarlılık: Bir maddenin normal etkilerinin artmasıdır. Örneğin bir fincan kahve içerisindeki kafein çarpıntı ve titreme gibi aşırı belirtilere neden olabilir.
  • İntolerans: Bir maddenin ishal gibi rahatsız edici semptomlara neden olduğu, ancak bağışıklık sistemini kapsamayan durumlardır. Belirli gıdalara intoleransı olan insanlar genellikle herhangi bir sorun yaşamadan az miktarda o gıdadan yiyebilirler.

Yazının içeriğini faydalı buldunuz mu?

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll Up
Menü başlıklarının alt başlıklarını görmek için yanlarındaki oklara basabilirsiniz.